سلامت هیجانی و عاطفی

0
0
99
اکسیر

هوش هیجانی و اهمیت آن بر کسی پوشیده نیست. مطالب بسیاری در این زمینه  مطرح شده است که اهمیت محبت کردن و دلداری دادن  به کودکان ناراحت و غمگین را به والدین گوشزد می‌کند. در این مطالب به والدین توصیه می‌شود که به موازات افزایش سن کودکان برای تربیت آنها از شیوه‌های انضباطی مثبت استفاده نمایند و به جای دلسرد کردن، کودکان را تشویق کنند. ایجاد محیطی مناسب برای سلامت هیجانی کودکان و همچنین رشد هوش هیجانی کودکان در سلامت روانشناختی حال و آینده کودکان بسیار مؤثر است. کودکان ممکن است به علت عدم رشد شناختی کافی نتوانند به طور کامل برخی از موارد را از یکدیگر تمییز دهند، به عنوان مثال بسیاری از کودکان نمی‌توانند درک نمایند که پرخاشگری کلامی والدین (مثلاً دیگه دوست ندارم برو) موقتی است و نشان‌دهنده نظر واقعی والدین نسبت به کودک است. از این رو والدین در برخورد با کودکان بایستی نکات زیر را رعایت کنند تا سلامت هیجانی کودک حفظ شود و کودک از رشد هیجانی مناسبی برخوردار گردد.

حفظ سلامت هیجانی کودک

 از انتقاد بیش از حد، سخنان تحقیرآمیز یا مسخره کردن فرزند خود اجتناب کنید

پژوهش­‌ها به وضوح نشان می­‌دهند که این گونه رفتارهای توهین‌آمیز تأثیر مخربی بر روابط میان والدین و فرزندان و عزت نفس کودکان دارند.

در مطالعات گوناگون مشاهده شده است  که والدین به طرق مختلف، از جمله تکرار کلمه به کلمه گفته­‌های بچه­‌ها به شیوه‌ای تحقیرآمیز (مثلاً بچه می­‌گوید «من ماجرا را به یاد نمی‌آورم.» مادر (پدر) با لحنی تحقیرآمیز می­‌گوید: «یادت نمیاد؟») چنین رفتارهایی را از خود بروز می‌دهند. برخی از والدین به هنگام انجام بازی­‌های رایانه­‌ای (یا هر بازی و فعالیت دیگر) بیش از حد به اشتباهات فرزندشان حساسند و با بروز هر خطا به او تذکر می‌دهند و کودک را در زیر رگبار ایرادات و انتقادات خود قرار می­‌دهند. بعضی دیگر، بازی و کاری که کودک در حال انجام آن است  را از دست کودک می‌گیرند و خودشان آن را ادامه می­‌دهند و با این کار خود به  کودک نشان می­‌دهند که به نظر آنها او نمی‌تواند از عهده بازی برآید. این کار در عزت نفس و خودپنداره کودکان اثر بسیار مخربی بر جای می‌گذارد. در مصاحبه­‌هایی که با والدین راجع به هیجانات فرزندانشان انجام شده است، بسیاری از آنها بیان داشتند که در مقابل بدخلقی­‌های فرزندان پیش‌دبستانی خود آنها را مورد خنده و تمسخر قرار می­‌دهند.

این والدین که البته نیتشان خیر است، با ایرادگیری مداوم از رفتار بچه، گوشزد کردن اشتباهاتش به او، و دخالت­‌های بی‌مورد هنگام انجام ساده‌ترین کارها از سوی کودک، هر لحظه از اعتماد به نفس کودک می‌کاهند. والدین با بی‌فکری تمام، بچه­‌های خود را با القابی مورد خطاب قرار می­‌دهند که مثل چسب به خودپنداره کودک می‌چسبد. همچنین دیده می­‌شود که بسیاری از والدین رفتار بچه خود را به عنوان لطیفه برای دیگران تعریف می­‌کنند یا غم و اندوه فرزند خود را با گفتن این جمله که «مگه بچه شده­‌ای» مورد تمسخر قرار می­‌دهند.

بدیهی است والدینی که احساسات فرزندان خود را درک می­‌کنند، آنها را این طور خوار و خفیف نمی­‌کنند. با وجود این، مطالعات نشان می­‌دهند حتی والدینی که در تربیت کودک بسیار حساس هستند و شیوه مناسبی دارند نیز بعضی اوقات، بدون هیچ قصد و منظوری، با فرزندان خود رفتاری توهین‌آمیز دارند. به همین علت است که تأکید می‌شود همه والدین مراقب باشند که به عیب‌جویی و انتقاد، تمسخر و توهین عادت نکنند. والدین باید همواره توجه داشته باشند که فرزندانشان را مسخره نکنند. برای یادگیری مهارت­‌های جدید باید به کودکان مجال داده شود، حتی اگر برای این کار لازم باشد که کودک مرتکب چند اشتباه شود. از برچسب زدن و لقب دادن به آنها باید جداً اجتناب کرد و در هنگام صحبت کردن با کودکان نباید کلمات رکیک به کار برد. مثلاً به جای «وحشی‌بازی درنیاور!» گفته شود «توی خانه مادربزرگ از مبل و صندلی بالا نمی­‌رویم، باشد؟»

اگر چه بعضی از بچه­‌ها خیلی سرسخت شده‌اند ولی هر چه باشد، این کودکان از سنگ و آهن ساخته نشده‌اند. آنها برای هویت‌یابی خود چشم به والدین­شان دارند و هر آنچه را که پدر و مادرشان در مورد آنها می­‌گویند، باور می­‌کنند. چنانچه والدین فرزند خود را با تمسخر، انتقاد بیش از حد و دخالت کردن تحقیر کنند، آن گاه کودک نیز به آنها اعتماد نمی‌کند. بدون اعتماد، صمیمیتی نیز بین آنها وجود نخواهد داشت، گوش کردن معنایی ندارد و حل مشکل به صورت مشترک امکان‌پذیر نخواهد بود.

نکاتی برای والدین در جهت حفظ سلامت هیجانی کودک

والدین باید برای هیجانات منفی فرزندانشان ارزش قائل باشند و از آن به عنوان فرصتی استفاده کنند برای افزایش صمیمیت و بهبود ارتباط والد و فرزندی.

والدین باید هنگامی که کودکشان دستخوش احساسات، ناراحتی، خشم یا ترس می‌شود، صبر و شکیبایی به خرج دهند و نبایستی در برخورد با کودک بی‌حوصلگی نشان دهند.

والدین باید از هیجانات خود آگاه باشند و برای هیجانات خود نیز ارزش قائل باشند و هیجانات خود را بپذیرند.

والدین باید به حالات هیجانی فرزند خود حساس باشند و حتی حالات هیجانی کوچک آنها را نیز باید در نظر بگیرند.

والدین نباید به هیچ وجه حالات هیجانی کودک خود را مورد تمسخر قرار دهند.

درحال ارسال
امتیاز مقاله:
0 (0 امتیاز)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *