اخبار و جشنواره ها

اعتماد بنفس چیست؟

تعریف اعتماد به نفس در نگاه اول آسان به نظر می رسد. اکثر ما از عبارت اعتماد بنفس استفاده می‌کنیم و در مورد اعتماد به نفس پایین یا اعتماد به نفس بالای خودمان و دیگران هم اظهار نظر می‌کنیم.

اعتماد بنفس

اما شاید برای شما جالب باشد که روانشناسان، تمایل چندانی به استفاده از اصطلاح اعتماد به نفس ندارند. شاید به دلیل اینکه در انبوه کتاب ها و سمینارها و سخنرانی های انگیزشی، آن‌قدر در مورد اعتماد به نفس و عزت نفس صحبت شده که الان به سادگی نمی‌توان حتی تفاوت اعتماد به نفس و عزت نفس را توضیح داد. اما ابتدا اجازه دهید تعریف مشخصی از اعتماد بنفس ارائه دهیم.

تعریف اعتماد بنفس

دیکشنری وبستر، تعریف اعتماد به نفس را به صورت زیر انجام داده است:

“اعتماد به نفس یا Self-Confidence به این معناست که یک نفر به توان و توانمندی‌های خودش باور و اعتماد داشته باشد.”

گروه دیگری از روانشناسان که شامل دنیل گلمن هم می‌شوند، تعریف اعتماد به نفس را به صورت زیر مطرح کرده‌اند:

“یک ویژگی انسان در زمینه‌ی شناخت او از خودش، که نشانه‌ی بالا بودنش این است که انسان، خود را ارزشمند و توانمند می‌داند.”

در اینجا هم، همانطور که می‌بینید تفاوت اعتماد به نفس و عزت نفس به خوبی مشخص نیست. خصوصاً اینکه ما در تعریف عزت نفس آموخته‌ایم که ارزشی که ما برای خودمان قائل هستیم، بخشی از مفهوم عزت نفس است.

امروزه در فضای دانشگاهی، اصطلاح Self-Efficacy را که توسط آلبرت بندورا مطرح شده و در فارسی به خود کارآمدی ترجمه شده است، ترجیح می‌دهند. منظور ما این نیست که اعتماد به نفس همان خود کارآمدی است. اما چون خودکارآمدی تعریف شفاف‌تری دارد و مفهوم پردازی مناسب‌تری از آن انجام شده، به شکل ساده تری قابل درک و تحلیل است.

ما در جعبه ابزار ذهنی، به دلیل ناآشنا بودن واژه‌ی خودکارآمدی، ترجیح می‌دهیم از واژه‌ی عمومی اعتماد به نفس استفاده کنیم. اما در میان انبوه تعابیر و تفاسیر و تعاریف اعتماد به نفس، تعریفی که ما همواره در ذهن داریم به Self-Efficacy یا خود کارآمدی نزدیک است.

خود کارآمدی با سوالاتی مانند سوالات زیر سنجیده می‌شود:

  • آیا اگر به اندازه‌ی کافی تلاش کنید، می‌توانید بر مشکلات دشوار غلبه کنید؟
  • اگر کسی با خواسته‌ی شما مخالفت کند، آیا می‌توانید ابزارها و روش‌هایی برای کسب خواسته‌‌تان تلاش کنید؟
  • آیا برایتان ساده است که اهداف و برنامه‌هایتان را مجدانه پیگیری و تعقیب کنید؟
  • آیا می‌توانید با رویدادهای پیش بینی نشده به شکلی کارا و موثر مواجه شوید؟
  • آیا از منابع کافی (توان، انرژی، دانش، مهارت و …) برای مدیریت شرایط پیش بینی نشده برخوردار هستید؟
  • آیا می‌توانید بگویید که در مواجهه با اکثر مشکلات، اگر واقعاً وقت و انرژی بگذارید، موفق می‌شوید؟
  • آیا برای یک مشکل، می‌توانید راهکارهای متعدد پیدا کنید؟
  • آیا در مواجهه با مشکلات، ذهن‌تان به سمت جستجوی راه حل می‌رود؟
  • آیا می‌توانید بگویید که از پس هر مانعی که در مسیرتان بروز کند، برمی‌‌آیید؟

تعریف اعتماد بنفس


برای آشنایی بیشتر با مفهوم اعتماد بنفس، مقاله ویژگی افراد با اعتماد بنفس بالا را مطالعه نمایید.


رشد اعتماد بنفس

خودباوری یا اعتماد به نفس یکی از شرایط روحی است که شخص در آن بخاطر تجربه‌های قبلی، به توانایی‌ها و استعدادهای خود در موفقیت انجام کارها بطور موفقیت‌آمیز اعتماد و باور دارد. خصوصیت دارا بودن اعتمادِ بنفس نقش حیاتی در توسعه و پیشرفت و موفقیت‌های یک فرد ایفا می‌کند. پژوهشگران دریافتند که برخلاف آنچه تصور می‌شود، اعتماد به نفس کودکان تا سن پنج سالگی به طور کامل شکل می‌گیرد. محققان آمریکایی می‌گویند کودکان زمانی که پنج ساله می‌شوند، از احساس اعتماد به نفسی برخوردار هستند که به لحاظ تکامل با بزرگسالان قابل مقایسه است. تاکنون گمان می‌رفت که کودکان تا پیش از رسیدن به سنی که به دبستان بروند، کم سن و سال هستند و نمی‌توانند احساس منفی و یا مثبت نسبت به خود داشته باشند.

مهمترین عامل شکل دهنده اعتماد بنفس

براساس اعلام روانشناسان، روش‌های سخت‌گیرانه والدین منجر به کاهش اعتماد به نفس در فرزندانشان می‌شود چرا که این امر باعث عدم قدرت تصمیم گیری فرد و در شرایط گوناگون او را به چالش می‌کشد.

اعتماد به نفس عامل اکتسابی است که از بدو تولد پایه‌های آن در ذهن هر یک از انسان ها گذاشته و با مرور زمان این امر گسترده‌تر و عمیق‌تر می‌شود. متأسفانه در بسیاری از خانواده‌های سنتی چون مهمترین مسئله برای والدین حرف‌شنوی و تسلیم بله بودن فرزندان می‌باشد، اغلب با ایجاد محدودیت های غیر ضروری و مشکل آفرین، مانع رشد اعتماد به نفس در کودکانشان شده که همین امر در بزرگسالی باعث عدم خودباوری و اتکای به نفس در ایشان می‌شود.

مقالات مرتبط
ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.