اخبار و جشنواره ها

بازی های خلاقانه برای ارتقا کودکان

بازی نقش بسیار مهمی در زندگی کودک و ارتقا کودکان 3 تا 5 دارد. کودک در پنج سال ابتدایی زندگی خود شناخت، آگاهی، دانش و تجربیات مورد نیازش را در بازی می ­آموزد. هر چه بازی خلاق­ تر باشد به رشد توانایی و استعداد کودک بیشتر کمک می­ کند. در پنج سال اولیه زندگی آموزش رسمی به کودک وجود ندارد و برای آموختن هر آنچه که مد نظر است باید از بازی کمک گرفته شود. شما والدین گرامی باید هر روز زمانی را به بازی و تعامل با کودک صرف کنید، بنابراین لازم است تا برای پربار کردن این تعامل به مطالعه و کسب تجربه بپردازید. در ادامه بازی هایی را معرفی می­ کنیم که می ­تواند در رشد توانایی ­های کودک موثر باشد.

بازی های خلاقانه برای ارتقا کودکان

بازی های خلاقانه برای ارتقا کودکان 3 تا 5 سال

بازی اول: نمایش الکتریسته ­ی ساکن: آموزش مفاهیم علمی

وسایل مورد نیاز:  چند بادکنک، شانه­ ی پلاستیکی، تکه­ های خرد شده­ ی کاغذ

ابتدا از کودک بخواهید شانه را به خرده کاغذها نزدیک کند و از او بخواهید با شانه خرده کاغذها را بلند کند، او می ­بیند چنین اتفاقی رخ نمی ­دهد، سپس برای ایجاد یک میدان الکتریسته­ ی ساکن از کودک خود بخواهید به مدت چند دقیقه به موهایش را با شانه ­ی پلاستیکی شانه کند، سپس شانه را به خرده کاغذها نزدیک کرده و از کودک بخواهید خرده کاغذها را از روی میز یا سطح زمین با شانه بلند کند. وقتی این اتفاق افتاد برای او نحوه تولید الکتریسته را بیان کنید. در ادامه بادکنکی را باد کرده و آن را به دیوار بچسبانید، کودک خواهد دید که بادکنک به دیوار نمی ­چسبد، سپس بادکنک را به بازو یا پای کودک مالش دهید و سپس بادکنک را به دیوار بچسبانید، کودک خواهد دید که این بار بادکنک به دیوار می­ چسبد. برای او توضیح دهید که این امر به دلیل ایجاد نیروی الکتریسته است. این بازی در حقیقت یک بازی خلاق آموزشی است که برای آموزش و آشنایی کودک با مفهوم علمی الکتریسته مفید است.

بازی دوم: بریدن طرح اندام کودک از کاغذ، آشنایی کودک با اندامها و افزایش دقت و تمرکز

وسایل مورد نیاز: مقوای بزرک، ماژیک، کاغذهای رنگی، قیچی، چسب

یک مقوا را پهن کنید و از کودک بخواهید بر روی مقوا به صورت طاق باز بخوابد، سپس دور کودک را با ماژیک بر روی مقوا بکشید. دور تصویر ایجاد شده را با قیچی ببرید. آنگاه با کمک کودک چهره­ را بر روی مقوا نقاشی کنید. از کودک بخواهید اجزای صورت مثل چشها، بینی، دهان، گوش ها، موها و … را در جای مناسب خود بکشد. با کاغذ ده تکه کوچک مثل ناخن ببرید و از او بخواهید ناخن­ ها رادر جای مناسب خود قرار دهد و با چسب بچسباند. برای آدمک مقوایی ایجاد شده با کاغذهای رنگی برای اندام های مختلف لباس تهیه کنید و از کودک بخواهید آنها را در مکان مناسب خود بچسباند، مثلا آستین ها را به او بدهید و از او بخواهید در محل مناسب یعنی دستها قرار دهد. یا کفشی ببرید و از او بخواهید در مکان مناسب بچسباند. شما همچنین می ­توانید با یک قیچی پلاستیکی بی خطر از کودک بخواهید تا برای آدمک مقوایی لباس تهیه کند. در انتها می ­توانید این کاردستی یا آدمک تزئین شده را به دیوار اتاق کودک آویزان کنید. همچنین می ­توانید از کودک بخواهید تصویری از اندام دوستان خود بدین شکل تهیه کند. این بازی به کودک کمک می­ کند تا با اندام های مختلف بدن آشنا شود و از طرفی هنگام چسباندن یا بریدن کاغذها متناسب با بدن آدمک، دقت و تمرکز او را نیز افزایش می ­دهد.

بازی سوم: کاشت سبزی: آشنایی با نحوه رشد گیاهان

وسایل مورد نیاز: تخم گیاهان مثلا تخم جعفری، گلدان پلاستیکی، خاک مناسب

تخم های جعفری را یک شب در آب بخیسانید. خاک باغچه را مرطوب کنید و به آرامی در گلدان بریزید. سپس دانه­ ها را از آب خارج کرده و برروی خاک بریزید و دوباره روی دانه­ ها را با خاک بپوشانید. سپس گلدان را در یک مکان آفتاب گیر قرار دهید. از کودک بخواهید هر روز به گلدان سرکشی کند و آن آب بدهد. وقتی جعفری ­ها جوانه زدند و رشد کردند برخی از آنها را ازخاک درآورید تا فضا برای رشد بقیه دانه ­ها باز شود. وقتی جعفری ­ها رشد کردند از کودک بخواهید تا برگه ای آن را بچیند و از آنها برای پختن غذاهایی مانند سوپ، پوره سیب زمینی، تهیه سالاد و … استفاده کنید. همچنین شما می­ توانید در گلدان های دیگر دانه ­های دیگر گیاهان را با کمک کودک خود رشد دهید و مسئولیت نگهداری از آنها را به کودک خود بسپارید. این بازی به کودک کمک می­ کند با نحوه رشد و استفاده گیاهان آشنا شود. همچنین مسئولیت پذیری کودکان را در رسیدگی به گیاهان و احترام به طبیعت افزایش می ­دهد.

بازی چهارم: آزمایش تبخیر: آشنایی با فرآیند علمی تبخیر آب

وسایل مورد نیاز: دو عدد لیوان، یک سرپوش پلاستیکی، آب، ماژیک

لیوان ها را ابه یک اندازه از آب پر کنید. میزان آب را در هر دو لیوان با ماژیک علامت بزنید. روی یکی از لیوان ها را با سرپوش پلاستیکی بپوشانید و دیگری را بدون سرپوش بگذارید. بعد از یک روز از کودک بخواهید تغییرات میزان آب را در هر دو لیوان بررسی کند و دوباره سطح آب را علامت بزند. این عمل را برای چند روز تکرار کنید و هر روز از کودک بخواهید تغییرات را مشاهده کند. پس از چند روز کودک به روشنی متوجه تغییرات آب در لیوان بدون سرپوش خواهد شد. در حالی که آب داخل لیوان سرپوش دار تغییر چندانی نخواهد کرد. حال می ­توانید برای کودک توضیح دهید که آب داخل لیوان بدون سرپوش کجا رفته است. برای او فرآیند تبخیر آب را توضیح دهید. این بازی می ­تواند کودک را به طور عملی با فرآیند تبخیر آب آشنا کند.

بازی مهمترین بخش از زندگی یک کودک است. در واقع زندگی کودک در بازی کردن خلاصه می­ شود. کودک درخلال بازی، زندگی کردن را می­ آموزد. بازی های خلاقانه برای ارتقا کودکان حیاتی است. چرا که با مسائل مختلف درگیر می­ شود و مجبور به حل آن است. بنابراین هر چه بازی کودک عمق بیشتری داشته باشد و غنی­ تر باشد، کودک تجربیات ارزنده ­تری را کسب می­ کند. محققان معتقدند بازهای خلاق که در آن کودک چیزی را می ­سازد و طراحی می­ کند، مسئله­ ای را حل می­ کند، چیزهایی را می ­آموزد و … می ­توانند در رشد و پرورش خلاقیت، توانایی ­ها و استعدادهای کودک اثر زیادی داشته باشند. در این راستا و با توجه به نقش مهم والدین در تربیت کودک، آنها باید تلاش کنند تا مدت زمانی را با کودک خود به بازی و تعامل بپردازند و لذا طراحی بازی های معنادار و خلاق می­ تواند به رشد خلاقت و توانایی ها و استعدادهای کودک کمک کند. لذا در ادامه به چند بازی ساده و خلاق اشاره می ­کنیم:

بازی پنجم: حلقه ­ها و اشیا: یک بازی برای افزایش دقت و تمرکز کودک

وسایل: مقوای محکم و روغنی، یک جعبه به اندازه مقوای مورد نظر، وسایلی کوچک مانند دگمه در اندازه های مختلف، توپ تنیس، انواع حبوبات مثل نخود، لوبیا، عدس و …، تیغ یا قیچی

برای این بازی یک مقوای محکم بردارید و در ردیف­ های مختلف با تیغ یا قیچی به اندازه توپ و دگمه­ ها و حبوبات مختلف حلقه­ ها یا سوراخ هایی ایجاد کنید و سپس مقوا را روی جعبه خالی سوار کنید. سپس بازی را برای کودک شرح دهید بدین شکل که به او توضیح دهید که هر سوراخ به اندازه یکی از موارد مثلا توپ یا حبوبات است و او باید بتواند شی مورد نظر را پیدا کرده و در حلقه مورد نظر و داخل جعبه بیندازد. این بازی تاثیر زیادی در رشد توانایی ذهنی و تمرکز کودک دارد. کودک ممکن است در ابتدا وسایل را اشتباه بیندازد که اهمیتی ندارد، چون در نهایت او می ­آموزد هر شی را در سوراخ یا حلقه خود بیندازد.

بازی ششم: کتابی برگرفته از طبیعت: آشنایی کودک با طبیعت

وسایل: پاکت کاغذی، مداد یا مداد رنگی ، چسب، کاغذ

با کودک خود برای قدم زدن به طبیعت مانند پارک، کوه یا کنار دریا یا دریاچه بروید. همراه خود پاکت کاغذی، مداد و چسب و  کاغذ ببرید. با دقت اطراف خود را بکاوید و جستجو کنید و هرگاه چیز جالبی مثلا یک برگ، سنگ، گیاه یا هر چیز دیگر دیدید، آن را با چسب روی کاغذ بچسبانید. با کودک خود در مورد رنگ، شکل، بافت، بو و سایر مشخصات آن صحبت کنید و نظرات او را برروی آن کاغذ بنویسید. سپس از او بخواهید آن شی و کاغذ را در پاکت کاغذی قرار دهد. به جمع آوری چیزهای دیگر ادامه دهید. اگر در مورد چیزی اطلاعات زیادی نداشتید بعدا با کودک خود کتابی تهیه کنید و اطلاعات خود را کامل کنید. پس از بازگشت به خانه، کاغذها را از پاکت درآورید و به هم منگنه کنید تا بدین شکل کتابی در مورد طبیعت داشته باشد. با این روش کودک شما با طبیعت آشنا شده و اطلاعات خوبی در مورد طبیعت یاد می­ گیرد.

بازی هفتم: لمس کردن و حدس زدن: افزایش توانایی ذهنی و تصویری کودک

وسایل مورد نیاز:  یک کیسه­ ی پارچه­ای مثلا یک روبالشتی، انواع وسایل مختلف، کش

برای این بازی ابتدا از کودک بخواهید برای چند لحظه از اتاق خود بیرون برود، سپس وسایل مختلف کودک مانند اسباب بازی، شانه، کفش، ماشین و … را برداشته و در داخل کیسه قرار دهید. سپس درب کیسه را با کش محکم ببندید و کودک را به داخل اتاق فرا بخوانید. از کودک بخواهید بدون نگاه کردن داخل کیسه، دست خود را داخل کیسه ببرد و چیزی را لمس کند و حدس بزند که آن شی چیست؟ هر بار که درست پاسخ داد آن را از داخل کیسه خارج کنید. بازی را ادامه دهید تا همه وسیله­ها را از داخل کیسه بیرون بیاورد. سپس بازی را برعکس انجام دهید یعنی از کودک بخواهید در غیاب شما وسایلی را در داخل کیسه ریخته و از شما بخواهد تا با لمس کردن وسایل داخل کیسه حدس بزنید چه چیزی داخل کیسه است. این بازی توانایی ذهنی و تمرکز و دقت کودک شما را بهبود می­ بخشد.

بازی هشتم: ساخت توپ­ های رنگی: سرگرمی شاد و رنگی و یادگیری بازیافت

وسایل مورد نظر: مدادهای شمعی قدیمی و شکسته، کیسه هاس پلاستیکی محکم، کش و ظرف فلزی

برای این بازی به کمک کودک خود، پوسته­ی مدادهای شمعی کوچک و قدیمی و شکسته را کنده و آنها خرد کنید. سپس آنها را در کیسه های پلاستیکی ریخته و درب آنها را محکم با کش ببندید. کیسه ها را داخل ظرف فلزی قرار داده و در مقابل نور خورشید قرار دهید و یا آنها را با همان ظرف به مدت 20 دقیقه در داخل فر گرم قرار دهید تا مداد شمعی­ها نرم و روغنی شوند. مواظب باشید کیسه و محتویات درونی آن خیلی داغ نشود. مداد شمعی هایی را که حالا نرم شده اند به شکل توپ درآورید. سپس توپها را با همان کیسه پلاستیکی داخل آب یخ بیندازید. سپس آنها را از داخل کیسه در آورید. حالا توپ های رنگی شما آماده ­ی بازی کردن است. با این بازی کودک شما می­ آموزد که چیزی را دور نیندازد و آنها را برای مقاصد دیگر بازیافت و استفاده کند.

مقالات مرتبط
ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.