سازگاری کودک در مدرسه

کودکان با ورود به مدرسه با محیطی جدید روبرو می شوند که باید با آن سازگار شوند. عدم سازگاری کودک در مدرسه ، کار والدین و معلمان را دشوار می کند.

در این یادداشت به مولفه های موثر بر سازگاری کودک با مدرسه می پردازیم.

دانش آموزان با ورود به مدرسه حضور در محیطی قانونمند را تجربه می کنند که پیش از آن تجربه نکرده اند. در آن محیط باید آموزش های جدی ببینند و تکلیف انجام دهند. و اگر نتوانند سازگاری نشان دهند از پیشرفت های درسی و مهارت های اجتماعی دور خواهند شد. از دانش آموزان انتظار می رود که با محیط، معلمان، قوانین مدرسه و همسالان سازگار باشند.

سازگاری کودک با محیط خارج از خانه:

بعضی کودکان وابستگی غیرمنطقی به محیط خانه دارند و دلبستگی شان به والدین نیز ایمن و سالم نیست. این کودکان در هر محیطی به جز خانه آزار می بینند و در مدرسه این آزار دیدن بیشتر می شود چرا که علاوه بر حضور در محیط غریبه اجبار رعایت قوانین و انجام تکالیف هم وجود دارد. برای اینکه کودک با محیط خارج از خانه همسو شود نیاز به همکاری والدین وجود دارد.

  • به علایم نگرانی ها و اضطراب کودک توجه داشته باشید و ریشه ی آنها را بشناسید. کاهی کودک دچار ترس های واهی است مانند این ترس که هنگامی که خارج از خانه است ممکن است اتفاق بدی برای اعضای خانوده اش بیفتد. در این مورد با کودک صحبت کنید و بگویید که اتفاقی نمی افتد و اگر هم اتفاقی افتاد او را در جریان خواهید گذاشت و در کنار هم خواهید بود.
  • حالت های تهاجمی و خشم کودک را می توانید با قصه گویی کنترل کنید و بر استقلال کودک در اموراتش تاکید داشته باشید. قهرمان های داستان را حذاب و موفق توصیف کنید و کارهایی را که انتظار دارید کودک انجام دهد به قهرمان داستان نسبت دهید. این کار نیاز به ظرافت زیادی دارد پرا که کودک خشمگین و مضطرب پیغام ها و تذکرات را به صورت مستقیم نمی پذیرد.
  • جذابیت محیط خانه را هنگامی که ساعات درس خواندن و مدرسه رفتن کودک می رسد، کم کنید. مثلا اجازه ندهید که هر زمانی که خواست تلویزیون نگاه کند یا با اسباب بازی هایش بازی کند. این قانون را روزهایی که کودک به مدرسه نمی رود نیز اجرا کنید تا بداند در خانه ماندن به معنی آزاد بودن نیست.
  • محبت خود را به کودک نشان دهید ولی از خداحافظی هنگام مدرسه رفتن صحنه های احساسی نسازید و مانند یک امر روزانه با آن مواجه شوید.
  • وقتی کودک به خانه می آید به حرفهای او در مورد مدرسه به دقت گوش دهید و مشکلات را شناسایی کنید. اگر با همکلاسی ها مشکلی دارد یا هنوز با معلم بطور کامل ارتباط برقرار نکرده است و یا جایش در کلاس مناسب نیست به مسایل رسیدگی کنید.

سازگاری کودک در مدرسه 

در محیط خانه قوانین و اصول کاملا با مدرسه متفاوت است. تعداد کودکان کم است و توجه عمده معطوف به کودک است در حالی که در مدرسه مبنای کار و آموزش بر کار گروهی است. برای سازگاری با قوانین مدرسه به همکاری معلمان نیاز هست.

  • معلم باید با مهربانی و عطوفت قوانین را برای دانش آموزان توضیح دهد و برای درک بهتر قوانین می تواند از بازی و نمایش استفاده کند. و کودکان را در موقعیت هایی که انتظار رفتار خاصی دارد قرار دهد. در بازی ها می توان نتایج رفتارهای نامعقول و خلاف قانون را به صورت طنز نشان داد.
  • معلم باید انعطاف پذیر باشد و سرپیچی از قوانین را در صورتی که مشکل بزرگی ایجاد نکرده باشد تا حد امکان ببخشد و جبران آن را از طرف کودک در حد توانش بخواهد.
  • معلم باید به احساسات کودک واقف باشد و آنها را بشناسد و رفتارهای کودک را ارزیابی کند و سطح رفتار را ملاک برخورد نشان ندهد.
  • ایجاد رقابت ناسالم و تبعیض بین دانش آموزان می تواند به شدت آسیب زا باشد و معلمان باید به این نکته توجه داشته باشند که همه دانش آموزان با توانایی ها و ناتوانی ها تفاوتی با یکدیگر ندارند و به یک اندازه باید از محبت آموزگار برخوردار شوند.
  • معلمان باید به امورات درسی دانش آموزان رسیدگی کنند و برنامه ای برای موفقیت تحصیلی هریک از دانش آموزان داشته باشند تا آنها با میل و رغبت به مدرسه بیاییند.

سازگاری کودک با همسالان:

عمده ترین مساله ای که باعث جذابیت مدرسه می شود گروه همسالان است. کودک فعالیت های اجتماعی  را با این گروه تمرین می کند.

  • گاهی کودک در توانایی ارتباط برقرار کردن ضعیف است. مهارت های اجتماعی کودک را می توان با مداخله والدین و معلمان بالا برد و در صورت عدم موفقیت مراجعه به مشاور کودک توصیه می شود.
  • گاهی کمک عملی به کودک برای ارتباط با دوستان ایرادی ندارد. والدین می توانند از کودک بپرسند که آیا کسی در کلاس هست که تمایل به بازی و دوستی با او داشته باشد؟  پس از آن می توان کودک مورد نظر را باخانواده به پارک یا منزل دعوت کرد و در واقع با قرار دادن کودکان در محیط خارج از مدرسه به تقویت روابط آنها کم کرد.
  • دوستی های کودک را همیشه تحت نظر داشته باشید چرا که کودک از همسالان بیشتر از بزرگترها تاثیر می پذیرد.
  • معلم می تواند اجازه دهد که همکلاسی ها در درس ها و کارهای روزمره به هم کمک کنند و با این روش روابط آنها با یکدیگر تحکیم می یابد و روابط خوب با همسالان باعث جذابیت و در نهایت سازگاری کودک با مدرسه می شود.

سازگاری دانش آموزان با محیط مدرسه تاثیر بسزایی در پیشرفت تحصیلی و عملکرد اجتماعی آنها در آینده دارد و عدم سازگاری موجب بروز اختلالاتی در بزرگسالی می گرددو خطرات فرار از مدرسه و خانه را به همراه دارد و برای ایجاد آن باید همکاری بین خانه و مدرسه در حد مطلوب انجام شود.

نتیجه: سازگاری کودک با مدرسه بستگی به احساس ارزشمندی، آرامش، عزت نفس و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارد که هریک با توانمند کردن کودک، و همکاری معلمین و والدین امکان پذیر است.

مقالات مرتبط