اخبار و جشنواره ها

سندروم توره یا تورت چیست؟

تیک یک مشکل حرکتی است که قسمتی از بدن را به صورت تکراری، سریع، ناگهانی و غیرقابل کنترل درگیر می‌کند. در سندروم توره چندین تیک حرکتی و یک یا چند تیک صوتی طی بیماری وجود دارد.

تیک‌ها ممکن است در هر قسمت از بدن شامل صورت، شانه‌ها، دست‌ها یا پاها تظاهر کنند. بیمار قادر به کنترل تیک‌ها برای مدت کوتاهی است. صداهایی که به طور غیرارادی ایجاد می‌شوند (مانند صاف کردن صدا) را تیک صوتی می‌نامند. اکثر تیک‌ها خفیف هستند ولی در عده‌ای، تیک‌ها ممکن است به تعداد فراوان و شدید تظاهر کرده و روی زندگی کودک تأثیر منفی بگذارد. شایع‌ترین فرم بیماری تیک گذرا است که در 10 درصد از کودکان در سال‌های اولیه مدرسه رخ می‌دهد. بعضی موارد تیک‌ها با گذشته زمان برطرف نمی‌شوند که به آنها تیک مزمن می‌گویند. نوع خاصی از تیک‌های مزمن که به صورت تیک‌های حرکتی و صوتی تظاهر می‌کند را سندروم توره می‌نامند. این کودکان ممکن است اختلال توجه و تمرکز و مشکلات یادگیری داشته باشند و همین طور علائم وسواس را نشان دهند.

بعضی کودکان مبتلا به سندروم توره ممکن است در تکلم خود از کلمات زشت استفاده کنند که سبب آزار اطرافیان می‌شود یا حرکات زشت و وقیحانه از خود نشان دهند. بایستی به یاد داشت که بیماران قادر به کنترل این الفاظ و حرکات نیستند و نبایستی آنها را به خاطر این اعمال سرزنش کرد. تنبیه بیمار توسط والدین، مسخره کردن توسط همکلاسی‌ها و سرزنش توسط معلمان هیچ کمکی به بیماران نمی‌کند بلکه باعث صدمه به اعتماد به نفس بیمار می‌شود.

در سندروم توره چندین تیک حرکتی و یک یا چند تیک صوتی طی بیماری وجود دارد، اگرچه همزمانی این تیک‌ها الزامی نیست. این تیک‌ها سبب اختلال شدید در عملکرد اجتماعی، تحصیلی و انجام فعالیت‌های روزانه کودک می‌شوند. این اختلال در قبل از 18 سالگی تشخیص داده می‌شود و معمولاً اولین تظاهرات بیماری به صورت تیک‌های صورت مانند چشمک زدن سریع یا حرکات دهانی هستند. حدود 50 درصد کودکان علائم همزمان به صورت اختلال تمرکز و بیش‌فعالی را دارند. حدود یک‌سوم بیماران، علائم بیماری وسواسی جبری یا سایر اشکال اختلالات اضطرابی را نشان می‌دهند. مشکلات یادگیری شایع هستند. به نظر می‌رسد که علت بیماری، متابولیسم غیرطبیعی دوپامین (یک انتقال‌دهنده عصبی که وظیفه انتقال پیام‌های عصبی را در مغز به عهده دارد) است. بررسی‌های ژنتیک نشان‌دهنده توارث ژن در خانوداه است.

در صورت وجود بیماری در یک والد، 50 درصد احتمال بروز بیماری در فرزندان وجود دارد. در صورت وجود ژن بیماری در مؤنث‌ها، 70 درصد احتمال بروز علائم و در مذکرها 99 درصد احتمال بروز علائم وجود دارد. هیچ تست تشخیصی جهت تعیین بیماری وجود ندارد و تشخیص بیماری بر اساس وجود علائم بالینی است. البته ممکن است پزشک جهت بررسی بعضی بیماری‌هایی که ممکن است علائم مشابه داشته باشند، از سی‌تی اسکن یا نوار مغز استفاده کند.

در صورتی که رفتارهای کودک مخرب، تهاجمی یا عجیب به نظر آید، ممکن است توسط سایر کودکان، دوستان، خانوداه یا معلمان مورد تمسخر قرار گیرد یا طرد شود. معلمان و سایر کودکان ممکن است وحشت‌زده شده و کودک را از فعالیت‌های اجتماعی کنار بگذارند. در حدود دوران بلوغ، مشکلات اجتماعی کودک افزایش می‌یابد، لذا جهت حفظ اعتماد به نفس کودک و حالات هیجانی وی، شروع زودرس درمان ضرورت دارد. وجود علائم به تنهایی ممکن است زندگی بیمار را مختل نکند و درمان در همه بیماران ضروری نیست. در صورتی که علائم بیماری با زندگی طبیعی کودک تداخل کند، درمان دارویی می‌تواند سبب بهبود توجه، کاهش بیش‌فعالی، تیک‌ها و علائم وسواس شود. سندروم توره روی هوش کودک تأثیر نمی‌گذارد ولی بسیاری از بیماران، مشکلات یادگیری و اختلال توجه دارند. لذا غالباً آموزش‌های اختصاصی به این بیماران ضروری است.

درمان سندروم توره

شروع درمان دارویی بستگی به نظر بیمار و نه والدین او دارد. اگر بیمار به علت تیک‌ها، تحت فشار و ناراحتی نباشد و توسط اطرافیان اذیت نشود، درمان دارویی ضرورتی ندارد. در اکثر موارد اطمینان دادن به والدین و بیمار در مورد ماهیت بیماری، سیر گذرای آن و عدم بروز صدمات جدی کفایت می‌کند. از آنجاکه اضطراب و استرس سبب تشدید تیک می‌شود، لذا در بعضی از بیماران روش‌های آرامش‌بخش کمک‌کننده هستند. در ضمن اجتناب از مایعات کافئین‌دار همواره توصیه می‌شود.

درکودکانی که به تازگی تشخیص سندروم توره دریافت کرده‌اند، معمولاً اولین سؤال والدین در مورد روش تشخیص و شدت بیماری در کودک است. باید یادآور شد که هیچ روش قطعی جهت تعیین شدت بیماری وجود ندارد و ماهیت و سیر بیماری در کودکان متفاوت است. نگرانی سبب افزایش استرس کودک و تشدید علائم وی می‌شود. لذا بهترین روش حمایت از کودک و کمک به وی در قبول شرایط است. در غالب موارد چگونگی این کمک بر اساس روش آزمون و خطا است. از طرفی باید به یاد داشت که تمامی علائم ناشایست به علت بیماری کودک نیستند و بعضی از این رفتارها به علت تربیت نادرست کودک هستند. اگر کودک تصور کند که تمامی اعمال غیرقابل قبول وی به علت بیماری او هستند، پیشرفتی در اصلاح رفتارهای ممکن رخ نخواهد داد. باید به کودک انضباط و رفتارهای مناسب آموزش داده شود و محدودیت‌های وی مشخص شوند. برقراری انضباط به معنای تنبیه نیست بلکه بر اساس آموزش است. شرکت والدین و کودکان در انجمن‌های حمایت‌کننده این گونه بیماران سبب بهبود رفتاری کودکان و آموزش و آرامش والدین می‌شود.

باید به خاطر داشت که توره یک مجموعه از علائم بالینی است و یک بیماری کشنده نیست. کودک خود را در چشمان والدین می‌بیند و در صورت مشاهده ترس یا اضطراب در والدین، این حالات روی کودک تأثیر منفی خواهند داشت. در صورت افسردگی در والدین، کودک دچار افسردگی یا اضطراب خواهد شد. اگر والدین به زندگی خود به طور ناامیدانه بنگرند، این احساس در کودک نیز بروز خواهد کرد. در صورتی که والدین به کودکان خود روش‌های واقع‌گرایانه برخورد با علائم و مدیریت آنها را آموزش دهند، مؤثرترین قدم درمانی را برداشته‌اند.

مقالات مرتبط
ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.