اخبار و جشنواره ها

از تنبیه فیزیکی به تنبیه درست

بسیاری از والدین برای تربیت کودک شان راه‌های مختلف تنبیه کردن را امتحان می‌کنند؛ از کتک زدن کودک گرفته تا محروم کردن، اخم کردن و گفتن جملاتی از قبیل دیگه دوستت ندارم و… از طرف دیگر والدینی هم هستند که اصلاً اعتقادی به تنبیه کودکان ندارند و سعی می‌کنند با تشویق کودکشان را تربیت کنند. به نظر شما کدام روش مناسب‌تر است؟ فقط تنبیه؟ فقط تشویق؟ یا تنبیه کردن در کنار تشویق؟ با وجود اینکه از نظر بسیاری از والدین، تنبیه کردن هم یکی از شیوه‌های تربیتی است اما آنچه مهم است چگونه تنبیه کردن است. در این مقاله با روش محروم کردن موقتی به عنوان یک شیوه تنبیه کردن آشنا می‌شویم.

از تنبیه فیزیکی به تنبیه درست

تنبیه کردن کودکان

روش محروم کردن موقتی (یک شیوه تنبیه کردن) چیست؟

در این روش به طور موقت کودک را از محیطی که رفتارهای منفی او را تقویت می‌کند، خارج می‌کنیم تا توجه مثبت از کودک سلب شود. محروم‌سازی موقت یا زمان خلوت همان روشی است که والدین و معلمان ما در گذشته گاه هنگام سر زدن رفتارهای نامناسب از کودکان و دانش‌آموزان انجام می‌دادند: «برو آن گوشه بنشین.» در این روش کودک به طور موقت به مکانی راهنمایی می‌شود که هیچ گونه تقویت مثبت برای او وجود ندارد و در آن زمان ارتباط کلامی و غیرکلامی با کودک قطع می‌شود. این روش برای رفتارهای پرخاشگرانه، تهاجمی و نافرمانی‌های کودک با برنامه‌ریزی قبلی انجام می‌شود. مکانی که شما برای این کار انتخاب می‌کنید، ممکن است گوشه سالن، گوشه اتاق، راهروی ورودی ساختمان یا روی یک صندلی پشت به بقیه باشد.

راهکارهایی برای استفاده از محروم کردن موقتی (خلوت کردن)

  • محل اخراج کردن را به دقت انتخاب کنید. محل اخراج شدن باید خسته‌کننده (کسل‌کننده) باشد. البته نباید تاریک و ترسناک باشد.
  • دلایل محرومیت را برای کودک بیان کنید. ابتدا فقط برای یک رفتار ناپسند از این روش استفاده کنید و وقتی آن رفتار اصلاح شد، از محروم کردن برای اصلاح رفتار دیگر استفاده کنید.
  • مدت زمان محرومیت را برحسب سن کودک تعیین کنید. معمولاً یک محرومیت کوتاه‌مدت در حد چند دقیقه خیلی مؤثرتر است. دکتر وانس هال می‌گوید: یک کودک را می‌توان در ازای هر سال از سنش یک دقیقه اخراج کرد. توجه داشته باشید برای یک کودک همین زمان‌های کوتاه هم طولانی هستند.
  • در صورت مقاومت، بر شمار دقایق بیفزایید. اگر در محروم کردن کودک یا نگه داشتن او در محل اخراج مشکلی پیدا کردید، در ازای هر گونه مقاومت یک دقیقه به زمان اخراج اضافه کنید. اگر بدون اجازه شما از آن مکان خارج شد، در اولین فرصت او را برگردانید و یک دقیقه دیگر نیز به مجازاتش بیفزایید. در مجموع بیش از ۳ دقیقه به مجازات او اضافه نکنید زیرا در این صورت مجازات تأثیر دلخواه را نخواهد داشت.
  • از یک تایمر استفاده کنید. به کودک بگویید وقتی صدای تایمر را شنیدی، می‌توانی از اتاقت بیایی بیرون به شرط آنکه آرام باشی. کودک خودش را کنترل می‌کند و منتظر به پایان رسیدن زمان مورد نظر می‌شود.
  • تنبیه را با موقعیت سنی کودک تطبیق دهید. روش محروم کردن به عنوان یک روش تنبیهی نه تنها برای کودکان خردسال بلکه در کودکان بزرگ‌تر و نوجوانان نیز تأثیر زیادی دارد. برای آنها نیز زمان اخراج یا محروم شدن از یک فعالیت بهتر است کوتاه باشد. وقتی زمان اخراج کوتاه باشد، کودک احساس می‌کند که تنبیه منصفانه است.
  • عصبانی شوید: بعضی از کودکان خیلی لجباز هستند به گونه‌ای که انجام روش‌های ذکر شده، تأثیری بر آنها ندارد. در این صورت، اگر شما مقداری عصبانی شوید، اشکالی ندارد و همین که شما به کودکتان با قاطعیت بگویید: «دیگه دارم از دستت عصبانی می‌شم!» مقاومتش را در هم می‌شکنید.
  • از کودک رفع مسؤولیت نکنید: نکته بعدی این است که نگذارید تنبیه کودک راهی برای فرار از مسؤولیت باشد. مثلاً اگر او در حین جمع کردن اسباب‌بازی‌هایش، کار بدی انجام داد، او را تنبیه کنید و دوباره بعد از تنبیه او را مجبور کنید کارش را ادامه دهد زیرا ممکن است او یاد بگیرد برای فرار از مسؤولیت کار بدی انجام دهد تا تنبیه شود و در حین تنبیه استراحت کند.

همان‌طور که گفته شد، روش محروم کردن بدین معنا است که کودک را از یک فعالیت یا موقعیت محروم کنید تا نتواند مورد توجه قرار بگیرد و تمجید شود. این روش اگر به طور صحیح مورد استفاده قرار گیرد، می‌تواند بسیار مؤثر باشد. این روش به خصوص هنگامی بهترین اثر را دارد که کودک حس کند دارد چیز باارزشی را از دست می‌دهد.

مقالات مرتبط
ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.