اخبار و جشنواره ها

اختلال نافرمانی مقابله‌ای و لجبازی در کودکان

اختلال نافرمانی مقابله‌ای و لجبازی پیامدهای مختلفی را برای کودکان دربردارد. وجود مشکلات رفتاری خاص این اختلال در کودکان خود به بروز انواع مشکلات رفتاری و ارتباطی دیگر در خانواده یا خارج از آن دامن می‌زند. مشکلات ارتباطی، ضعف‌های شناختی، افزایش آشفتگی‌های خانوادگی، ضعف در عملکرد تحصیلی و بروز اختلالات و مشکلات رفتاری دیگر از جمله پیامدهای احتمال استمرار اختلال نافرمانی مقابله‌ای و لجبازی در کودکان است. در این مقاله نگاهی گذرا به این پیامدهای احتمالی می‌کنیم.

اختلال نافرمانی مقابله‌ای و لجبازی در کودکان

اختلال نافرمانی مقابله‌ای و لجبازی در کودکان همیشه در روابط بین‌فردی (روابط کودک و نوجوان با دیگران) و عملکرد تحصیلی کودک یا نوجوان تداخل می‌­کند. این کودکان و نوجوانان اغلب دوستی ندارند و روابط بین‌فردی را رضایت­بخش نمی­‌دانند. آنان به ­رغم هوش کافی به­ دلیل :

  • عدم مشارکت در یادگیری دروس،
  • مقاومت در مقابل توقعات خارجی
  • و اصرار بر حل مشکلات بدون کمک دیگران در مدرسه

پیشرفتی ندارند و ممکن است تجدید یا مردود شوند. گاهی این اختلال با اختلال کاستی توجه ـ بیش­‌فعالی همراه است. اختلال­‌های ارتباطی[۱] و یادگیری[۲] و اختلال کاستی توجه ـ بیش­ فعالی[۳] ممکن است موجب:

  • عزت­ نفس پایین،
  • تحمل کم برای ناکامی،
  • خلق افسرده
  • و حملات عصبانیت شود.

نوجوانان ممکن است به سیگار، الکل، مواد مخدر یا مواد روان­گردان روی بیاروند (کاپلان و سادوک، ۲۰۰۷).

کودکان با تشخیص اختلال لجبازی و نافرمانی به ندرت ممکن است تنها این اختلال را داشته باشند. ۳۰ تا ۴۰ درصد این کودکان مبتلا به اختلال کاستی توجه ـ بیش‌فعالی هم هستند، همچنین سایر اختلالات عصب­‌شناختی را هم دارند (چاندلر،[۴]۲۰۱۱).

عوامل نافرمانی مقابله‌ای و لجبازی در کودکان

سیر اختلال نافرمانی مقابله‌جویانه به میزان زیادی به شدت علائم و توانایی کودک برای ابراز واکنش‌های انطباقی‌تر نسبت به مراجع قدرت بستگی دارد. ثبات اختلال در طول زمان تغییر می‌کند. تداوم نشانه‌های نافرمانی مقابله‌جویانه سبب افزایش خطر اختلالات دیگری نظیر سلوک و اختلال مصرف مواد نیز می‌شود. در بیمارانی که تشخیص این اختلال باقی می‌ماند، ممکن است وضع ثابت مانده یا با اضافه شدن تجاوز به حقوق دیگران به اختلال سلوک بینجامد.

به خوبی مشخص شده است که بین:

  • اختلال سلوک
  • اختلال مصرف مواد در سنین بعدی
  • افزایش میزان اختلالات خلق در کودکان مبتلا به نافرمانی مقابله‌جویانه،
  • و اختلال نقص توجه ـ بیش‌فعالی

ارتباط وجود دارد (کاپلان و سادوک، ۲۰۰۹).

پیامدهای نافرمانی مقابله‌ای و لجبازی در کودکان

اغلب كودكان و نوجوانان با اختلال‌های رفتاری، احساسات منفی دارند و با دیگران بدرفتاری می‌كنند. در بیشتر موارد، معلمان و همكلاسی‌ها، آنها را طرد می‌كنند و در نتیجه، فرصت‌های آموزشی آنان كاهش می‌یابد (براون و پرسی،[۵] ۲۰۰۷). همچنین اختلال نافرمانی مقابله‌ای مشكلاتی را در رابطه با پیشرفت تحصیلی بعدی، پذیرش همسالان، افسردگی، عقاید خودكشی و تلاش‌هایی برای خودكشی ایجاد می‌كند (بارکالو،[۶] ۲۰۰۶).

كودكان مبتلا به اختلال‌های رفتاری چالش‌های فراوانی را برای والدینشان به وجود می‌آورند. این كودكان رفتارهایی از خود نشان می‌دهند كه تأثیر منفی بر اطرافیان می‌گذارند و واكنش‌های ناخوشایند این افراد در پاسخ به رفتار آنها نیز متقابلاً به خودشان بازمی‌گردد (علاقبند راد، ۱۳۸۹).

در صورت تداوم اختلال نافرمانی مقابله‌ای و لجبازی در کودکان روابط دچار ضعف می‌شود. این امر به خودی خود نیز سبب کاهش یادگیری اجتماعی و تضعیف عزت نفس کودک می‌شود. در چنین شرایطی یک چرخه معیوب علت و معلولی شکل می‌گیرد که در اینجا خود معلول (تنهایی و عدم ارتباط با دیگران به دلیل مشکلات رفتاری) در نقش علت معلول دیگری (کاهش عزت نفس، ضعف در مهارت‌های ارتباطی و پرخاشگری) اثر می‌گذارد.

كافمن[۷] (۲۰۰۱) اشاره دارد كه انزوای اجتماعی این كودكان‌، موجبات پرخاشگری هر چه بیشتر آنان را فراهم می‌آورد. كودكان و نوجوانان با اختلالات رفتاری معمولاً محبوبیت ندارند. مجموعه این عوامل، این كودكان را در معرض خطر بروز رفتارهای ضداجتماعی قرار می‌دهند (به نقل از غباری بناب، پرند، خانزاده فیروزجاه، موللی و نعمتی، ۱۳۸۸)

مشکلات والدین

تقریباً اكثر والدین با قضیه غذا خوردن فرزندشان مشكل پیدا می‌كنند و با لجبازی در کودکان مواجه می‌شوند. به این دلیل بین والدین و كودكان بر سر غذا خوردن اختلاف نظر پیش می‌آید كه والدین سخت نگران آسایش و سلامتی فرزند خود هستند و می‌خواهند مطمئن شوند فرزندشان رژیم غذایی درستی دارد. در عین حال، كودكان در جنگ با پدر و مادرشان نمی‌خواهند اجازه بدهند پدر و مادر پیروز شوند، به همین دلیل، هنگام غذا خوردن می‌خواهند استقلال خود را نشان دهند. بنابراین در امر تغذیه، والدین و كودكان هر دو می‌خواهند كنترل را در دست داشته باشند (لینشاید، باد و راسنیك[۸]، ۱۹۹۵). این فرآیند منجر به کشمکش، دعوا و اختلاف بر سر موضوع غذا خوردن می‌شود.

معمولاً مشكلات رفتاری كودكان هنگام صرف غذا عبارتند از :

رفتارهای نادرست سر میز غذا

غذا نخوردن یا آرام نخوردن،

بلند شدن بی‌موقع از سر میز غذا،

رعایت افراطی آداب غذا خوردن،

ایراد گرفتن از غذا و قشقرق راه انداختن و گریه كردن هنگام غذا خوردن.

به این ترتیب زمانی كه كودكان باید بتوانند از زندگی خانوادگی خود لذت ببرند و مهارت‌های تعاملی مختلف را بیاموزند، به زمان جنگ و ستیز تبدیل می‌شود.

نتیجه

چنانچه مشخص است پیامدهای اختلال نافرمانی مقابله‌ای و لجبازی در کودکان ، مجموعه‌ای از مشکلات در زندگی خانوادگی، فردی، ارتباطی و تحصیلی کودک را شامل می‌شود. به همین دلیل است که شناخت و درمان این اختلال تأثیر زیادی در کاهش بسیاری از اختلافات و مشکلات رفتاری و ارتباطی کودک و خانواده دارد.

مقالات مرتبط
ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.