اخبار و جشنواره ها

بدخلقی کودکان و برخورد با آن

بدخلقی کودکان از جمله مشکلاتی است که بسیاری از والدین طی تربیت کودک با آن درگیر هستند. بسیاری از والدین در مواجهه با این امر مستأصل می‌شوند و گاهی واکنش‌های غلطی به آن نشان می‌دهند؛ از جمله تنبیه بدنی و پرخاشگری کلامی.

 کج‌خلقی و بدخلقی کودکان به‌خصوص کودکان یک تا چهار ساله مسأله‌ای رایج است. این رفتار واکنش و عکس‌العمل طبیعی است که کودک در برابر ممانعت بزرگسالان از کسب استقلال یا فراگیری یک مهارت نشان می‌دهد زیرا اغلب کودکان روش دیگری را برای نشان دادن عصبانیت و ناامیدی بلد نیستند. از این‌رو، این بدخلقی‌ها هنگام عصبانی شدن کودک یا ناامیدی او رخ می‌دهند. برای مثال کودکی که قادر نیست دکمه لباسش را ببندد یا والدین به او می‌گویند که زمان خواب فرارسیده، احساس نامطلوب خود را با کج‌خلقی به اطرافیان نشان می‌دهد.

در مواجهه با بدخلقی کودکان ، والدین بایستی به علل زیربنایی آن پی ببرند. گاهی ممکن است گرسنگی منجر به این جریان شود و گاهی عوامل دیگر از جمله بی‌برنامگی، عدم توجه به کودک و عدم برخورد مناسب با او می‌تواند عامل آن باشد.

در این سنین کودکان به تدریج در پی کسب استقلال در امور هستند که شاید این امر آغازگر مشکلات و بدخلقی‌ها باشد. میزانی از بدخلقی نزد کودکان طبیعی است اما اگر این بدخلقی به میزان زیادی افزایش یافت و تقریباً هر روز چندین بار تکرار شد، ضرورت دارد که با یک متخصص کودک در میان گذاشته شود. بهترین و مؤثرترین راه برای مقابله با این جریان ایجاد شرایطی است که از بروز بدخلقی پیشگیری کند و در صورت بروز آن بایستی رفتار مناسبی اتخاذ کنیم تا از تشدید آن جلوگیری شود؛ بدون آنکه به اعتماد به نفس و عزت نفس کودک آسیبی وارد شود.

پیشگیری از بدخلقی کودکان

استفاده از روش‌های زیر به والدین کمک می‌کند که بدخلقی کودکان شان را هم از نظر تکرار و هم از نظر شدت به حداقل برسانند. نکته حائز اهمیت این است که چنانچه فرد دیگری هم وجود دارد که مسؤولیت مراقبت از کودک را بر عهده دارد، حتماً بایستی این نکات توسط آن فرد نیز رعایت شود.

ـ هنگامی که از کودک می‌خواهید کاری را انجام دهد، به جای استفاده از لحن امری، بایستی این کار با لحن دوستانه از او خواسته شود و حتی اگر چاشنی «لطفاً» و بعد «متشکرم» را هم به آن اضافه کنید، نتیجه بهتری به دست خواهد آمد.

ـ چنانچه با پاسخ «نه» از کودک مواجه شدید، از نشان دادن واکنش تند خودداری کنید. کودک گهگاهی به طور غیرارادی و خودکار به هر درخواست و خواسته‌ای که جنبه راهنمایی دارد، پاسخ «نه» خواهد داد. در این موارد بهتر است به جای عصبانیت و پرخاشگری با تکرار آرام خواسته خود اجازه آغاز کشمکش را ندهید.

ـ نحوه برخورد خود را با دقت انتخاب کنید. اگر کودک را تحریک نکنید، کمتر با بدخلقی او مواجه می‌شوید. نباید به کودکان خود سختگیری کنید مگر اینکه کشمکش ارزش ایستادگی را داشته باشد، به عنوان مثال خواست کودک برای بازی با مواد شوینده و شیمیایی که ممکن است برای او بسیار خطرناک باشد.

ـ بر سر اموری که در آن حق انتخاب ندارند مثل حمام کردن، زمان خواب و نرفتن به خیابان، معامله نکنید. منظور این است که برای آنکه کودک این کارها را انجام دهد، به او رشوه ندهید.

ـ کودک را بر سر اموری که در آن حق انتخاب دارد، مانند لباسی که دوست دارد بپوشد یا داستانی که دوست دارد گوش کند، کاملاً آزاد بگذارید. اگر استقلال‌طلبی کودک را در این زمینه‌ها تقویت کنید، به احتمال بسیار زیادی می‌توانید بر روی توافق او در مورد سایر امور حساب کنید.

ـ شرایطی را که ممکن است موجب بدخلقی کودک شود، پیش‌بینی کنید و در صورت امکان از آن دوری بجویید. اگر کودک در فروشگاه همیشه جنجال برپا می‌کند، می‌توانید هنگام رفتن به خرید او را به یک مراقب بسپارید. اگر هر یک از همبازی‌هایش موجب تحریک و عصبانیت او می‌شود، می‌توانید او را از آنها دور کنید و در صورت تغییر رفتار اجازه دهید دوباره با آن افراد معاشرت داشته باشد.

ـ رفتار خوب کودک را تحسین کنید و هر بار برایش جوایزی را تعیین کنید. حتی اگر هنگام ورق زدن کتاب در کنار او آرام بنشینید، همین حرکت برای او خوشایند است.

ـ زمانی که کودک مشغول لگدپرانی و ایجاد قشقرق است، حالت جدی به خود بگیرید و سعی کنید به روی کودک نخندید در غیر این صورت کودک به انجام چنین رفتارهایی مصمم‌تر می‌شود.

ـ ممکن است کودک در یک جریان تنفسش را حبس کند و گاه مدت آن به قدری طولانی شود که کودک برای چند ثانیه دچار ضعف و بی‌حالی شود. این واقعه برای اکثر والدین بسیار وحشت‌برانگیز است اما ظرف ۳۰ تا ۶۰ ثانیه به حالت عادی برمی‌گردد. در صورت چنین اتفاقی او را مورد حمایت قرار دهید و دستپاچه نشوید زیرا حالت نگرانی در والدین باعث می‌شود کودک این رفتار را تکرار کند.

ـ یکی از شیوه‌های بسیار مؤثر کاهش بدخلقی و پرخاشگری کودکان این است که آنها را با دلیل واضح و مشخص متقاعد سازید. به عنوان مثال اگر خواسته‌ای از او دارید (مثل شستن دندان‌ها)، بهتر است با زبان خود کودک دلایل اهمیت موضوع برای او تشریح شود.

ـ هنگامی که احساس می‌کنید کودکتان به تدریج برانگیخته می‌شود، سعی کنید توجه و تخلیه انرژی کودک را به سوی فعالیتی جدید که قابل قبول‌تر است سوق دهید.

ـ تماشای برنامه‌های تلویزیونی و انجام بازی‌های رایانه‌ای را برای کودکتان کنترل کنید زیرا تماشای برنامه‌های خشونت‌بار می‌تواند در ایجاد پرخاشگری و بدخلقی بسیار مؤثر باشد.

مقالات مرتبط
ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.