اخبار و جشنواره ها

شکستن دور باطل پرخاشگری کودک و والدین

پرخاشگری یکی از مهم‌ترین مشکلات در برقراری ارتباط و در برخی از تحقیقات به عنوان عامل زمینه‌ساز اختلالات رفتاری قلمداد می‌شود. به طور کلی پرخاشگری عبارت است از هر گونه رفتاری که مستقیماً به قصد آسیب رساندن به خود و دیگران از یک فرد سر می‌زند (آندرسون و بوشمن ۲۰۰۲). پرخاشگری کودک و والدین موضوع مورد بحث این مقاله است.

شکستن دور باطل پرخاشگری کودک و والدین

پرخاشگری کودک

يكي از مشكلاتی که بسياری از والدين آن با مواجه هستند، پرخاشگری  کودک آنها است كه خود يكی از عوامل بروز استرس و فشار رواني موجود در محيط خانواده است. احتمالاً پدران و مادرانی كه دچار استرس شديد باشند، نمی‌توانند وظيفه خود را نسبت به فرزندانشان به درستی انجام دهند. متأسفانه هر چه مشكل رفتاری كودک بارزتر شود، استرس والدين نيز بيشتر می‌شود و نمی‌توانند روش تربيتی موفق‌تری را در مورد فرزندان خود اعمال كنند و اين امر منجر به پيدايش و شدت يافتن اختلال رفتاری در بين فرزندان آنها می‌شود.

اسكات (۱۹۹۷) در اين زمينه خاطر نشان می‌سازد كه بيشتر رفتارهای پرخاشگرانه‌ای كه كودكان از خود بروز می‌دهند، ناشی از شیوه‌های تربیت کودک آنها است. تحقيقات نشان می‌دهد كودكانی كه در خردسالی رفتارهای پرخاشگرانه و تهاجمی از خود بروز می‌دهند، به احتمال بیشتری در نوجوانی نيز مرتكب بزهكار‌ی‌های متعدد می‌شوند. به بيان ديگر كودكان پرخاشگر به علت نداشتن روابط اجتماعی سالم و شيوه‌های حل تعارضات فردی يا گروهی، بيشتر از ساير كودكان دست به اعمال تند و خشن می‌زنند.

در حالی كه رفتارهای تهاجمی والدين ميزان رفتارهای خشونت‌آميز و پرخاشگری کودک را افزايش می‌دهد، پرخاشگری کودک نیز موجب تشديد فشار روانی خانواده به‌ويژه والدين می‌شود. این تسلسل باطل می‌تواند همچنان تداوم یابد. بنابراين مسأله مطرح اين است كه چگونه می‌توان با اين تسلسل باطل مقابله كرد.

پرخاشگری تا حدودی در کودکان در سنین مختلف وجود دارد و در واقع پاسخی به ناکامی‌های محیطی است. نکته مهم و اساسی که والدین باید آن را در نظر بگیرند، برخورد مناسب با این رفتار است.

راهکارهایی برای والدین

ـ هرگز به تنبیهات فیزیکی که موجب آسیب بدنی یا عاطفی کودکتان می‌شود، متوسل نشوید. هنگامی که می‌خواهید کودک خود را متوجه سازید که عمل خلافی انجام داده است، لزومی ندارد به او آسیب دردناکی وارد کنید. تنبیه بدنی به هیچ عنوان مورد تأیید نیست و می‌تواند اثرات بسیار مخربی بر جای بگذارد. والدین باید در تمامی موارد هیجانات خود را کنترل کنند و کودک خود را تنبیه ننمایند. تنبیه بدنی به دلایل زیر در تمامی موارد نفی می‌شود:

1- حتی اگر تنبیه بدنی در حال حاضر رفتار بد کودک شما را متوقف سازد، او را متقاعد می‌کند که ابراز خشونت برای غلبه بر دیگران امر جایزی است. کودکانی که اغلب در معرض ضرب و شتم والدین خود قرار دارند، خود نیز بیشتر به ایراد ضرب و شتم روی می‌آورند و ضرب و شتم را یک راه قابل قبول برای ابراز خشونت می‌یابند.

2- تنبیه بدنی می‌تواند باعث آسیب رساندن به کودک شود و در مواقعی این آسیب می‌تواند بسیار جدی باشد.

3- تنبیه بدنی، کودک را عصبانی و از والدین بیزار می‌کند. بنابراین به جای یادگیری خویشتن‌داری و تسلط بر نفس، اعمال او آینه تمام‌نمای رفتار والدینش می‌شود و یاد می‌گیرد که برای محفوظ ماندن از تنبیه، رفتارهای نادرست خود را دور از چشم پدر و مادر ادامه دهد. کلید موفقیت در تربیت، عبارت است از ثبات و ملایمت. اگر چه خیلی سخت است ولی سعی کنید به محض اینکه کودکتان قانون مهمی را نقض کرد، فوراً واکنش نشان دهید اما اجازه ندهید که خشم شما بر خونسردی‌تان غلبه کند.

4- زمانی که احساس می‌کنید در مقابل پرخاشگری کودک ممکن است کنترل خود را از دست دهید، نفس عمیقی بکشید و تا ده بشمارید و در صورتی که برایتان مقدور است شخصی دیگر را به مراقبت از کودک بگمارید و خودتان محل را ترک کنید. به خود یادآور شوید که شما از کودکتان بزرگ‌تر هستید و باید از او عاقل‌تر باشید. شما باید این مطلب را کاملاً درک کنید که در این سن او به طور عمد سعی ندارد موجب آزردگی و عصبانیت شما شود. در نتیجه سعی کنید خویشتن‌دار باشید و کنترل خود را از دست ندهید.

5- برخی از کودکان طبیعت پرخاشگرانه دارند که آن را در طول سال دوم زندگی از خود بروز می‌دهند. این کودکان دوست دارند کنترل و مسؤولیت تمامی امور پیرامون را در دست گیرند و هنگامی که نمی‌توانند به پیروزی برسند، می‌خواهند همه انرژی خود را صرف رفتارهای خصمانه‌ای نظیر لگد زدن، اقدام به کتک‌کاری یا وارد کردن ضربه کنند.

6- اگر کودک رفتار پرخاشگرانه‌ای انجام داد، با حفظ کنترل خود باید او را از نزدیک زیر نظر داشت و محدودیت‌های ثابت و استواری برایش تعیین شود. باید به کودک اجازه داد شود برای تخلیه انرژی خود به انجام بازی‌های بدنی و ورزش مشغول باشد ولی هنگامی که با کودکان دیگر مشغول بازی است، برای پیشگیری از مشکلات باید به دقت او را زیر نظر داشته باشیم.

در برخی از خانواده‌ها به‌خصوص در مورد پسرها، تهاجم مورد تشویق قرار می‌گیرد و والدین آنها با غرور کودکشان را بی‌مانند و بااراده می‌نامند و معتقد هستند کودک آنها زمانی حمله به کودکان دیگر را آغاز می‌کند که می‌خواهد اراده خود را به آنها ثابت کند. به هیچ وجه نباید رفتار خشونت‌آمیز در کودک از جانب والدین و اطرافیان مورد تقویت و تشویق قرار گیرد و باید این نکته به روش‌های مختلف به کودک گوشزد شود که بایستی به دیگران احترام بگذارد.

مقالات مرتبط
ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.