اخبار و جشنواره ها

بازی و ریاضی برای کودکان

حدود ۲ سالگی کودکان آماده درک ارتباط یک به یک میان اعداد و اشیاء می‌شوند. آنها می‌فهمند که دو بیشتر از یک است. از این رو به مرور زمان و با تمرین از دوران نوپایی با غالب مفاهیم ریاضی آشنا می‌شوند. در راستای ارتقای مهارت‌های ریاضی تمرین‌های بازی و ریاضی توصیه می‌شود. برای کمک به درک بیشتر کودکان از ریاضی، می‌توانید راهکارهای زیر را به کار گیرید.

بازی و ریاضی برای کودکان

بازی و ریاضی

۱. با همدیگر بشمارید

کودکان در این سن درک بیشتر از ۳ عدد را ندارند. هر چند کودک می‌تواند به طور طوطی‌وار تا عدد ۵ یا حتی بیشتر بشمارد اما در واقع درک عددی او نهایتاً تا عدد ۳ است. او متوجه می‌شود که ۲ بیشتر از یک و ۳ بیشتر از ۲ است.

بنابراین، شما می‌توانید از هر فرصتی برای یاددهی شمردن به کودک استفاده کنید. وقتی با هم «لی‌لی حوضک» بازی می‌کنید، فرصت خوبی است تا انگشتان دست را بشمارید. نخست انگشتان دست راست او را بشمارید «۱، ۲، ۳، ۴ و ۵»، بعد اجازه دهید تا او نیز انگشتان دست شما را با خم کردن بشمارد، حتی اگر اعداد را درست در سر جایش ادا نکند. شما می‌توانید در موقعیت‌های دیگر نیز شمردن را با او تمرین کنید. مثلاً در موقع تاب‌بازی، خاله‌بازی، نقاشی و… سعی کنید آرام آرام پیش بروید. نخست به او کمک کنید تا عدد ۵ بشمارد و بعد تا عدد ۱۰ جلو بروید.

۲. اشیاء را دسته‌بندی کنید

یکی از مفاهیمی که قبل از شروع آموزش رسمی ریاضی می‌بایست کودکان یاد گرفته باشند، مفهوم «گروه‌بندی» و «دسته‌بندی» است. این بازی را با اسباب بازی‌های کودک شروع کنید. چند ماشین، چند عروسک و چند توپ را جلوی او بریزید. از او بخواهید که ماشین‌ها را از بقیه اسباب بازی‌ها جدا کرده و داخل یک کیسه بریزد. سپس عروسک‌ها را جدا کند و در نهایت توپ‌ها را. این کار به گروه‌بندی توسط کودک کمک می‌کند. پس از مدتی بازی می‌توانید مفهوم گروه‌بندی را برای او توسعه دهید. این بار قطار، هواپیما، عروسک، حیوانات و نیز بادکنک‌ها را هم به وسایل اضافه کنید و به کودک بگویید «اول اسباب بازی‌های چرخ‌دار را بردار و داخل کیسه بریز. حالا عروسک‌ها را داخل سبد بینداز و…» این بازی نه تنها به رشد کودک کمک می‌کند بلکه برای یادگیری برخی مفاهیم علوم نیز کاربرد دارد.

۳. با هم میز بچینید

همین‌طور که برای شام آماده می‌شوید، از او بخواهید تا در چیدن میز کمکتان کند. به او بگویید: «ما دو نفریم، حالا دو تا بشقاب می‌خواهیم». بگذارید خود او دو تا بشقاب را جلوی هر صندلی بچیند. بعد، از او بخواهید دو تا قاشق روی میز بگذارد و سپس دو تا لیوان، دو تا چنگال و الی آخر. شاید برای شروع این بازی، کودک کمی در شمارش و چیدن هر وسیله برای یک نفر مشکل داشته باشد. مثلاً برای یک نفر دو تا چنگال و قاشق بگذارد و برای یک نفر اصلاً لیوان نگذارد که این پدیده اصلاً اشکال ندارد و نباید زود ناامید شوید. چون بالاخره با تداوم بازی در زمان و روزهای بعد و نیز افزایش رشد شناختی او مهارت ریاضی‌اش در تناظر یک به یک اعداد بالا می‌رود.

۴. اشکال را نام‌گذاری کنید

 نامیدن اشکال در درک ریاضی کودک نقش بسیار اساسی دارد. کودکان نوپا با تمرین و ممارست شما در یاددهی می‌توانند سه شکل دایره، مربع و مثلث را شناسایی کنند. بنابراین، هر چند آنها ممکن است در مهد کودک این اشکال را یاد بگیرند ولی به دلیل محدودیت حافظه فعال در این سن ممکن است اشکال و نام آنها را سریع فراموش کنند. بنابراین، بهتر است شما در خانه با او تمرین بیشتری داشته باشید. چند شکل هندسی تهیه کرده و از او بخواهید دایره‌ها را پیدا کند. سپس مربع‌ها را پیدا کند و… با او این اشکال را در هر موقعیتی تمرین کنید. مثلاً اگر شکل مثلث را روی اسباب بازی پارک دیدید، توجه او را به آن جلب کنید یا در هر موقعیت دیگر این بازی را ادامه دهید.

۵. روابط فضایی را به او یاد دهید

 با او بازی‌هایی را انجام دهید که مفاهیم دور، نزدیک و درون و بیرون را یاد بگیرد؛ مثلاً «توپ را پرت کن تو سبد» و «توپ را بنداز بیرون». به او فرصت دهید تا مفاهیم دیگر مثل مقدار و میزان را هم تجربه کند. به او دو فنجان پلاستیکی در اندازه‌های مختلف بدهید و بگذارید آب را از یکی داخل دیگری بریزد. با این بازی، او یاد می‌گیرد که لیوان بزرگ‌تر آب بیشتری دارد و لیوان کوچک‌تر آب کمتری را داخل لیوان بزرگ‌تر می‌ریزد. با این بازی یا شن‌بازی کودک مفاهیمی چون انتقال از یک ظرف به ظرف دیگر را نیز یاد می‌گیرد. او همچنین به درک مفهوم سیال بودن مایعات در علوم می‌رسد که مایعاتی مثل آب سریع‌تر از لیوان می‌ریزد تا جامداتی چون شن و آرد.

۶. اندازه‌ها را مقایسه کنید

از کودکتان بخواهید تا «عروسک‌ بزرگه و خرسی کوچولو» را پیدا کند یا کامیون‌هایش را از کوچک به بزرگ بچیند. یک بازی جالب نیز با او انجام دهید که تا جایی که می‌تواند خودش را کشیده و قد بلند کند و سپس تا جایی که می‌تواند خم و مچاله شده و خودش را کوچک کند.

۷. الگوها را به او آموزش دهید

موقع جمع کردن اسباب بازی‌ها یا مرتب کردن کتابخانه از او بخواهید که کتاب‌های بزرگ را کنار هم بچیند، کتاب‌های قرمز را کنار هم و…

۸. از لغات مربوط به مفاهیم ریاضی استفاده کنید

 سعی کنید در مکالمه روزانه‌تان مدام از مفاهیمی مثل کم، زیاد، بالا و پایین استفاده کنید و با آنها بازی راه بیندازید. «بپر بالا، حالا بپر پایین»، «صدای تلویزیون را کم کن، صدای تلویزیون را زیاد کن» و…

به طور کلی کودکان از ابتدای تولد با اعداد و مفاهیم ریاضی آشنا می‌شوند اما آنها پس از زبان‌آموزی است که رشد شناختی‌شان هم پیشرفته‌تر شده و می‌توانند مفاهیم را در زندگی روزمره البته تا عدد سه به کار برند. آنها در این سن حتی تا عدد ۱۰ یا بیشتر هم می‌توانند طوطی‌وار بشمارند. با بازی می‌توان بسیاری از مفاهیم دیگر را که در ریاضی کاربرد دارد، به آنها یاد داد.

مقالات مرتبط
ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.