تفسیر مقیاس های روایی

اطلاعات اولیه و اعتبارسنجی پاسخ‌ها (Validity Check)

هدف کلی

بخش Validity تعیین می‌کند که پاسخ‌ها قابل اعتماد و صادقانه هستند یا خیر.
این مقیاس‌ها به روان‌شناس کمک می‌کنند:

• تشخیص اغراق یا کم‌نمایی علائم
• شناسایی پاسخ‌های تصادفی یا بی‌دقت
• ارزیابی سطح دفاعی فرد

جدول مقیاس‌های MMPI-3

1️⃣ L-r (Uncommon Virtues / Lie Scale)

هدف

این مقیاس نشان می‌دهد که فرد چقدر تمایل دارد خود را بی‌عیب و نقص نشان دهد.
به عبارت دیگر، بررسی می‌کند آیا فرد برخی مشکلات واقعی خود را پنهان می‌کند یا صادقانه پاسخ داده است.

نمره پایین

• فرد صادق و خودآگاه است
• ممکن است حتی خودانتقادی داشته باشد
• پاسخ‌ها طبیعی و منطقی هستند

• تحلیل پروفایل قابل اعتماد است و مقیاس‌های روانی وضعیت واقعی فرد را نشان می‌دهند.

نمره نرمال

• فرد معمولاً خود را مثبت نشان می‌دهد اما اغراق یا دفاع شدید ندارد
• پاسخ‌ها سازگار و منطقی هستند
• تحلیل پروفایل با اطمینان نسبی امکان‌پذیر است

نمره بالا

• فرد تمایل دارد خود را کاملاً بی‌عیب و نقص نشان دهد
• ممکن است برخی مشکلات واقعی پنهان یا کم‌اهمیت جلوه داده شوند
• مقیاس‌های افسردگی، اضطراب و شخصیت باید با احتیاط تحلیل شوند
• مثال: اگر مقیاس افسردگی (RCd) پایین باشد ولی L-r بالا، احتمال پنهان‌سازی افسردگی واقعی وجود دارد.

نکات تکمیلی

• نمره بالای 65 معمولاً نشان‌دهنده دفاع روانی قابل توجه است
• ترکیب L-r بالا با K-r بالا → پروفایل بسیار دفاعی
• ترکیب L-r بالا با F-r یا Fp-r بالا → فرد ممکن است هم علائم واقعی شدید داشته باشد و هم خود را مثبت نشان دهد
• این مقیاس پایه تفسیر سایر مقیاس‌هاست و تأثیر مستقیم بر تحلیل شخصیت و سلامت روان دارد

💡 خلاصه:
L-r نشان می‌دهد فرد چقدر خود را مثبت و بدون مشکل نشان می‌دهد.
بدون توجه به این مقیاس، تفسیر سایر مقیاس‌ها ممکن است گمراه‌کننده باشد.

2️⃣ K-r (Adjustment / Defensiveness)

هدف

این مقیاس نشان می‌دهد که فرد چقدر تمایل دارد مشکلات خود را کم‌اهمیت یا مثبت نشان دهد.
به عبارت دیگر، بررسی می‌کند آیا فرد رفتار و پاسخ‌هایش محافظه‌کارانه و دفاعی است یا صریح و شفاف.

• K-r معمولاً با L-r ترکیب می‌شود تا سطح دفاع روانی فرد بهتر مشخص شود.

نمره پایین

• فرد صریح و واقع‌بین است

• پاسخ‌ها طبیعی و شفاف هستند

• گاهی ممکن است فرد مشکلاتش را بیش از حد نشان دهد

• تأثیر بر تحلیل:

  • مقیاس‌های Internalizing و Specific Problems تصویر واقعی مشکلات روانی را نشان می‌دهند

  • پروفایل کلی کمتر تحت تأثیر دفاع روانی است

نمره نرمال

• فرد واقع‌بین و متعادل است

• مشکلات و علائم به اندازه گزارش می‌شوند

• تحلیل پروفایل:

  • مقیاس‌های Internalizing و Externalizing قابل اعتماد هستند

  • نیازی به اصلاحات خاص در تفسیر نیست

نمره بالا

• فرد مشکلات خود را کم‌اهمیت یا طبیعی جلوه می‌دهد

• رفتار و پاسخ‌ها اغلب دفاعی و محافظه‌کارانه هستند

• تأثیر عملی:

  • مقیاس‌های Internalizing (مثل افسردگی و اضطراب) ممکن است پایین‌تر از وضعیت واقعی باشند

  • مقیاس‌های Externalizing و Specific Problems نیز ممکن است کمی کم‌نمایی شده باشند

• ترکیب با L-r بالا → پروفایل بسیار دفاعی و مثبت‌نما

تفسیر بالینی

• ابتدا ذکر شود که فرد سطح دفاع روانی بالایی دارد

• مقیاس‌های Internalizing با احتیاط بررسی شوند، ممکن است برخی مشکلات واقعی گزارش نشده باشند

• کل پروفایل ممکن است کمی کم‌نمایی و محافظه‌کارانه باشد

• مشاهده بالینی و اطلاعات تکمیلی (مصاحبه، تاریخچه بالینی) ضروری است

نکات تکمیلی

• نمره بالای 65-70 → دفاع روانی قابل توجه

• ترکیب K-r بالا با F-r یا VRIN بالا → فرد هم دفاعی است و هم ممکن است علائم واقعی شدید داشته باشد

• K-r برای اصلاح و تحلیل دقیق مقیاس‌های بالینی و RC کاربرد دارد

💡 خلاصه ساده:
K-r نشان می‌دهد فرد چقدر مشکلات خود را پنهان یا مثبت جلوه می‌دهد.
بدون توجه به آن، تفسیر مقیاس‌های Internalizing و شخصیت ممکن است گمراه‌کننده باشد.

3️⃣ F-r (Infrequent Responses / Overreporting)

هدف

این مقیاس نشان می‌دهد فرد چقدر علائم روانی خود را شدیدتر یا غیرمعمول نشان می‌دهد.
به عبارت دیگر، کمک می‌کند تشخیص دهیم آیا فرد علائم واقعی روانی دارد یا آن‌ها را اغراق‌آمیز گزارش کرده است.

نمره پایین

• فرد پاسخ‌های منطقی و واقع‌بین داده است

• علائم روانی با شدت طبیعی گزارش شده‌اند

• تحلیل پروفایل قابل اعتماد است و مقیاس‌های Internalizing و Specific Problems تصویر واقعی وضعیت روانی را نشان می‌دهند

نمره نرمال

• پاسخ‌ها طبیعی و سازگار با جمعیت مرجع هستند

• نشانه‌ای از اغراق یا کم‌نمایی وجود ندارد

• تحلیل پروفایل بدون اصلاح خاص امکان‌پذیر است

نمره بالا

• فرد علائم روانی را بیش از حد یا غیرمعمول گزارش کرده است

• ممکن است شامل اضطراب شدید، افسردگی شدید یا افکار و رفتارهای غیرعادی باشد

• تحلیل ترکیبی:

  • F-r بالا + K-r پایین → فرد ممکن است واقعاً علائم شدید داشته باشد یا اغراق کرده باشد

  • F-r بالا + L-r یا K-r بالا → اغلب دفاع روانی هم وجود دارد و برخی علائم کم‌نمایی شده‌اند

• تفسیر عملی:

  • نمره بالا به تنهایی کافی نیست، باید با مقیاس‌های Specific Problems ترکیب شود

  • بررسی Internalizing، Externalizing و شکایات جسمانی/شناختی ضروری است

• نکات حرفه‌ای:

  • F-r بالا معمولاً شاخص اغراق یا شدت غیرمعمول علائم روانی است

  • بررسی سایر مقیاس‌های Validity (VRIN, TRIN, Fp-r, Fs, FBS-r) برای تحلیل دقیق لازم است

💡 خلاصه:
F-r کمک می‌کند علائم روانی نادر یا شدید را شناسایی کنیم. بدون بررسی سایر مقیاس‌ها، تحلیل ممکن است گمراه‌کننده باشد.

4️⃣ VRIN (Variable Response Inconsistency)

هدف

این مقیاس بررسی می‌کند که آیا فرد دو سؤال مشابه یا مرتبط را با جواب‌های متناقض داده است یا نه.
به عبارت ساده: آیا پاسخ‌ها منطقی و سازگار هستند یا تصادفی و بی‌دقت؟

نمره پایین

• پاسخ‌ها سازگار و منطقی هستند

• پروفایل بالینی و شخصیتی قابل اعتماد است

• می‌توان روی مقیاس‌های Internalizing، Externalizing و Specific Problems تمرکز کرد

نمره نرمال

• پاسخ‌ها معمولاً هماهنگ و منطقی هستند

• چند تناقض کوچک طبیعی است

• تحلیل پروفایل بدون مشکل انجام می‌شود

نمره بالا

• پاسخ‌ها ناهمگن یا متناقض هستند

• ممکن است فرد:

  • سوال‌ها را سریع یا بدون دقت جواب داده باشد

  • بی‌دقتی، عجله یا حواس‌پرتی داشته باشد

  • گاهی به صورت ناخودآگاه یا عمدی پاسخ‌ها را تغییر داده باشد

• تفسیر عملی:

  • VRIN بالا → هشدار: کل پروفایل ممکن است غیرقابل اعتماد باشد

  • تحلیل مقیاس‌های بالینی و شخصیتی باید با احتیاط شدید انجام شود

  • ترکیب با سایر مقیاس‌های Validity (TRIN, L-r, K-r, F-r) ضروری است

• توصیه:

  • مصاحبه تکمیلی انجام شود

  • در صورت نیاز آزمون دوباره یا روش جایگزین برای اطمینان از صحت داده‌ها

💡 خلاصه ساده:
VRIN نشان می‌دهد فرد با دقت و صادقانه پاسخ داده است یا خیر.
اگر نمره بالا باشد، کل پروفایل ممکن است گمراه‌کننده باشد و تحلیل مقیاس‌های دیگر باید با احتیاط و داده‌های تکمیلی انجام شود.

5️⃣ TRIN (True Response Inconsistency)

هدف

TRIN بررسی می‌کند که فرد چقدر به دقت و منطقی پاسخ داده است یا پاسخ‌ها یک‌دست و افراطی بوده‌اند (مثلاً همه «بله» یا همه «خیر»).
به عبارت دیگر، هدف شناسایی ساده‌سازی پاسخ‌ها، بی‌دقتی یا عجله در جواب دادن است.

نمره پایین

• پاسخ‌ها متعادل و منطقی هستند

• فرد با دقت و مطابق سوال‌ها پاسخ داده است

• تحلیل پروفایل بالینی و شخصیتی قابل اعتماد است

نمره نرمال

• پاسخ‌ها منطقی و قابل پیش‌بینی هستند

• چند تناقض کوچک طبیعی است

• تحلیل پروفایل بدون مشکل انجام می‌شود

نمره بالا

• پاسخ‌ها یک‌دست و افراطی هستند

• ممکن است فرد:

  • سریع یا بدون دقت پاسخ داده باشد

  • توجه کافی به جزئیات نداشته باشد

  • پاسخ‌ها را عمداً ساده‌سازی کرده باشد

• تفسیر عملی:

  • نمره بالا → هشدار درباره دقت پاسخ‌ها

  • برخی مقیاس‌های بالینی ممکن است غیرقابل اعتماد باشند

  • معمولاً TRIN و VRIN با هم بررسی می‌شوند

  • اگر هر دو بالا باشند → احتمال پاسخ‌دهی ناسازگار یا بی‌دقت زیاد است

• اقدامات توصیه‌شده:

  • مصاحبه تکمیلی

  • در صورت امکان آزمون دوباره یا روش جایگزین

💡 خلاصه ساده:
TRIN نشان می‌دهد آیا فرد با دقت و منطقی پاسخ داده است یا خیر.
نمره بالا → پاسخ‌ها ممکن است ساده‌سازی یا بی‌دقت باشند و تحلیل سایر مقیاس‌ها باید با احتیاط انجام شود.

6️⃣ Fp-r (Infrequent Psychopathology)

هدف

این مقیاس تشخیص می‌دهد فرد آیا علائم روانی خود را غیرعادی یا شدیدتر از حد معمول نشان داده است یا خیر.

• طراحی شده بیشتر برای افراد بالینی

• در جمعیت غیربالینی، معمولاً برای شناسایی اغراق یا تمایل به دیده شدن به عنوان بیمار استفاده می‌شود

نمره پایین

• علائم روانی طبیعی و رایج هستند

• فرد با واقع‌بینی مشکلات خود را گزارش کرده است

• تحلیل پروفایل قابل اعتماد است

نمره نرمال

• علائم روانی در محدوده متداول و طبیعی جمعیت هستند

• نشانه‌ای از اغراق یا غیرعادی بودن وجود ندارد

• تحلیل پروفایل بدون اصلاح خاص امکان‌پذیر است

نمره بالا

• فرد علائم روانی نادر، غیرمعمول یا شدید گزارش کرده است

• بسته به جمعیت:

  • افراد سالم / غیربالینی: اغلب نشانه اغراق یا تمایل به دیده شدن به عنوان بیمار است

  • افراد بالینی: احتمالاً نشان‌دهنده اختلال واقعی و شدید روانی است

• تفسیر عملی:

  • Fp-r بالا به تنهایی کافی نیست

  • باید با مقیاس‌های دیگر Validity (VRIN, TRIN, F-r) و مقیاس‌های Specific Problems ترکیب شود

  • در گزارش بالینی:

    • علائم نادر یا شدید گزارش شده‌اند

    • در افراد سالم → اغراق محتمل

    • در افراد بالینی → ممکن است اختلال واقعی شدید باشد

نکات تکمیلی

• این مقیاس برای تفکیک علائم واقعی شدید از اغراق طراحی شده است

• ترکیب با F-r و VRIN/TRIN اعتبار تحلیل را افزایش می‌دهد

• مشخص بودن جمعیت مرجع فرد برای تفسیر صحیح ضروری است

💡 خلاصه ساده:
Fp-r نشان می‌دهد آیا فرد علائم روانی نادر یا غیرمعمول گزارش کرده است یا خیر.

• افراد سالم → اغراق محتمل

• افراد بالینی → ممکن است مشکلات واقعی و شدید وجود داشته باشد

• تحلیل همیشه باید با سایر مقیاس‌های Validity و Specific Problems ترکیب شود

7️⃣ Fs (Infrequent Somatic Complaints)

هدف

Fs بررسی می‌کند که فرد چقدر شکایات جسمانی خود را بیش از حد یا غیرمعمول گزارش می‌کند.

• کاربرد اصلی در جمعیت بالینی و بیمارستانی است.

نمره پایین

• شکایات جسمی واقع‌بینانه و معمولی هستند

• فرد مشکلات واقعی خود را گزارش کرده است

• تحلیل پروفایل قابل اعتماد است و نیازی به اصلاح خاص ندارد

نمره نرمال

• شکایات جسمی در حد طبیعی جمعیت مرجع هستند

• چند علامت جزئی طبیعی است

• تحلیل پروفایل بدون مشکل انجام می‌شود

نمره بالا

• فرد شکایات جسمی غیرمعمول یا شدید گزارش کرده است

• ممکن است:

  • علائم واقعی شدید باشد

  • یا فرد علائم را اغراق‌آمیز نشان دهد

• تفسیر عملی:

  • اغلب با FBS-r ترکیب می‌شود تا تشخیص دقیق‌تر شود

  • در محیط بالینی یا بیمارستانی → بررسی سوابق پزشکی ضروری است

  • در جمعیت غیربالینی → اغراق یا توجه بیش از حد به علائم جسمی محتمل است

نکات تکمیلی

• Fs کمک می‌کند میزان اغراق یا شدت غیرمعمول شکایات جسمانی مشخص شود

• ترکیب با FBS-r و سایر مقیاس‌های Validity تحلیل را دقیق‌تر می‌کند

• نتایج همیشه باید در بستر مصاحبه و سوابق بالینی بررسی شوند

💡 خلاصه ساده:
Fs نشان می‌دهد فرد آیا شکایات جسمی خود را بیش از حد یا غیرمعمول گزارش کرده است یا نه.

• جمعیت بالینی → بررسی سوابق پزشکی توصیه می‌شود

• جمعیت غیربالینی → اغراق محتمل است

8️⃣ FBS-r (Symptom Validity / Somatic-Cognitive Overreporting)

هدف

FBS-r بررسی می‌کند که فرد چقدر مشکلات جسمانی (مثل درد، خستگی، مشکلات گوارشی) یا مشکلات شناختی (مثل فراموشی، سردرگمی) خود را بیش از حد نشان می‌دهد.

• کاربرد ویژه در محیط‌های بالینی و قانونی دارد.

نمره پایین

• شکایات جسمانی و شناختی واقع‌بینانه و منطقی هستند

• تحلیل پروفایل قابل اعتماد است و نیازی به اصلاح ندارد

نمره نرمال

• مشکلات جسمانی و شناختی در حد طبیعی و رایج جمعیت هستند

• چند نشانه جزئی طبیعی است

• تحلیل پروفایل بدون مشکل انجام می‌شود

نمره بالا

• فرد ممکن است مشکلات جسمانی یا شناختی خود را بیش از حد گزارش کند

• ممکن است:

  • علائم واقعی داشته باشد اما شدت آنها اغراق شده باشد

  • بخواهد خود را بیمار یا آسیب‌پذیر نشان دهد

• کاربرد بالینی:

  • کمک می‌کند اختلالات واقعی از اغراق تشخیص داده شود

  • در محیط‌های قانونی (ارزیابی آسیب یا شکایات حقوقی) بسیار مهم است

• تفسیر عملی:

  • FBS-r بالا → هشدار: احتمال اغراق وجود دارد

  • بررسی سایر مقیاس‌های Validity (Fs، F-r، VRIN، TRIN) ضروری است

  • ترکیب با Fs کمک می‌کند تشخیص واقعی یا اغراق‌آمیز بودن شکایات مشخص شود

  • در محیط بالینی → بررسی تاریخچه پزشکی و ارزیابی شناختی تکمیلی توصیه می‌شود

نکات تکمیلی

• FBS-r یکی از مهم‌ترین مقیاس‌های Validity برای ارزیابی اغراق جسمانی-شناختی است

• نمره بالا به تنهایی به معنی دروغ‌گویی نیست، بلکه احتمال بزرگنمایی علائم را نشان می‌دهد

• همیشه باید در ترکیب با مصاحبه و سایر مقیاس‌ها تحلیل شود

💡 خلاصه ساده:
FBS-r نشان می‌دهد فرد آیا مشکلات جسمانی یا شناختی خود را بیش از حد گزارش می‌کند یا نه.

• محیط بالینی → کمک به تشخیص واقعی یا اغراق علائم

• محیط قانونی → مهم برای ارزیابی صحت شکایات

9️⃣ RBS (Response Bias Scale)

هدف

RBS بررسی می‌کند که فرد چقدر توانایی‌های شناختی خود (مثل حافظه، تمرکز، حل مسئله) را درست یا اغراق‌آمیز گزارش کرده است.

• کاربرد اصلی در محیط‌های قانونی و ارزیابی عملکرد شناختی است.

نمره پایین

• فرد توانایی‌های شناختی خود را واقع‌بینانه و منطقی گزارش می‌دهد

• تحلیل پروفایل قابل اعتماد است و مقیاس‌های شناختی و جسمانی دقیق هستند

نمره نرمال

• پاسخ‌ها سازگار و منطقی هستند

• توانایی‌های شناختی در محدوده طبیعی جمعیت مرجع قرار دارند

• تحلیل پروفایل بدون اصلاح خاص امکان‌پذیر است

نمره بالا

• فرد توانایی‌های شناختی خود را اغراق‌آمیز یا کم‌دقت گزارش کرده است

• ممکن است:

  • توانایی‌های خود را بزرگ‌نمایی یا کوچک‌نمایی کرده باشد

  • توجه کافی به جزئیات یا دقت پاسخ‌دهی نداشته باشد

• تفسیر عملی:

  • ترکیب با FBS-r و Fs → تصویر دقیق‌تری از اغراق جسمانی و شناختی فرد

    • Fs → شکایات جسمانی غیرمعمول

    • FBS-r → اغراق جسمانی و شناختی

  • محیط قانونی: بررسی صحت شکایات آسیب شناختی یا ادعاهای عملکردی

  • محیط بالینی: کمک به تفکیک اختلالات شناختی واقعی از اغراق

نکات تکمیلی

• RBS مکمل FBS-r و Fs است و در ارزیابی شناختی ارزش زیادی دارد

• نمره بالا به معنی دروغ گفتن نیست، بلکه احتمال بزرگنمایی یا دقت کم در گزارش توانایی‌های شناختی را نشان می‌دهد

• همیشه باید در ترکیب با مصاحبه و سایر مقیاس‌های Validity تحلیل شود

💡 خلاصه ساده:
RBS نشان می‌دهد فرد آیا توانایی‌ها و عملکرد شناختی خود را درست گزارش کرده است یا خیر.

• ترکیب با FBS-r و Fs → تحلیل دقیق‌تر اغراق جسمانی و شناختی

• کاربرد ویژه در محیط قانونی و ارزیابی شناختی بالینی

اگر نمره مقیاس های زیر بالا بود نیاز به تکرار آزمون است!

1️⃣ VRIN (Variable Response Inconsistency)

• پاسخ‌ها ناسازگار یا متناقض هستند

• اگر بالا باشد → کل پروفایل ممکن است غیرقابل اعتماد باشد

• اقدام: آزمون دوباره یا مصاحبه تکمیلی ضروری است

2️⃣ TRIN (True Response Inconsistency)

• پاسخ‌های افراطی «همه بله» یا «همه خیر»

• اگر همراه با VRIN بالا باشد → پاسخ‌دهی غیرقابل اعتماد است

• اقدام: آزمون دوباره یا بررسی دقیق‌تر توصیه می‌شود

توضیح تکمیلی درباره سایر مقیاس‌ها

• L-r، K-r، F-r، Fp-r، Fs، FBS-r، RBS

  • این مقیاس‌ها بالا باشند → نشان‌دهنده دفاع روانی، اغراق یا بزرگنمایی علائم هستند

  • اما به تنهایی معمولاً نیاز به آزمون دوباره ایجاد نمی‌کنند

  • در این موارد، مصاحبه، بررسی تاریخچه بالینی و ترکیب مقیاس‌ها کفایت می‌کند

💡 خلاصه ساده:

• • حتماً آزمون دوباره: وقتی VRIN یا TRIN بالا باشد (به خصوص هر دو با هم)

  • مصاحبه و بررسی تکمیلی کافی: وقتی L-r، K-r، F-r، Fp-r، Fs، FBS-r یا RBS بالا باشد

  • هدف: اطمینان از اینکه پروفایل واقعی و قابل اعتماد است و تحلیل مقیاس‌های بالینی گمراه‌کننده نمی‌شود