اوتیسم چیست؟

0 11

بیماری اوتیسم در سال‌های اخیر شیوع زیادی داشته است. در این یادداشت نگاهی داریم به این بیماری و علت، علائم و راهکارهای درمانی آن.

اوتیسم

بیشتر نوزادان و کودکان خردسال، موجوداتی اجتماعی هستند که برای شکوفا شدن و رشد، نیاز و تمایل به تماس با دیگران دارند. آنها لبخند می‌زنند، در آغوش دیگران می‌آیند، می‌خندند و به بازی‌هایی مثل دالی‌بازی مشتاقانه پاسخ می‌دهند اما گاه کودک به این شکل تعامل برقرار نمی‌کند. در عوض، به نظر می‌رسد در دنیای خویش است و با رفتارهای تکراری و عجیب و غریب و مشکلات در برقراری ارتباط باعث نگرانی والدین می‌شود. اینها خصوصیات یک اختلال به نام «اوتیسم»است. اوتيسم یا درخودماندگی را بيشتر مي‌توان يک اختلال نورولوژيکی که خود را در سال‌های اوليه کودکی (۳ سال آغازين کودکی) نمايان می‌کند، معرفی کرد. اين اختلال باعث می‌شود که مغز نتواند در زمينه رفتارهای اجتماعی و مهارت‌های ارتباطی به درستی عمل کند و مانع او برای يادگيری چگونگی ارتباط و تعامل با ديگران به طور اجتماعی می‌شود. کودکان و بزرگسالان اوتيستيک در زمينه ارتباط کلامی و غيرکلامی، رفتارهای اجتماعی و بازی‌های نمادين دارای مشکل هستند. (خوشابی، ۹۲ و حکیم شوشتری، ۹۳) شیوع این بیماری در سال‌های اخیر شدت یافته و به ۱ در ۱۵۰ نفر رسیده است. (پیوسته‌گر و همکاران، ۹۳) اوتیسم در سنین خردسالی قابل‌تشخیص است. این بیماری اغلب زمانی کشف می‌‌شود که والدین نگران ناشنوایی کودک می‌شوند، کودک هنوز صحبت نمی‌کند، به آغوش والدین یا دیگران نمی‌رود و در برخی موارد، ارتباط چشمی ندارد. همچنین ممکن است رفتارهای عجیب مثل تکان‌ دادن خود، حرکات دست یا نیاز وسواس‌گونه به حفظ نظم و ترتیب نشان دهد. برخی از کودکان مبتلا به اوتیسم اصلاً صحبت نمی‌کنند و مشکلات شدید تکلمی دارند. کودکانی که صحبت می‌کنند نیز ممکن است شعرگونه حرف بزنند، پژواک کلام داشته باشند (تکرار کلام خود مثل پژواک) و به خودشان به صورت «او» (سوم شخص) اشاره کنند یا از زبان عجیبی استفاده کنند. آنها اصرار به یکسانی داشته و در مقابل تغییر مقاوم هستند. خنده و گریه بی‌دلیل دارند یا بدون علت مشخص نگران و مضطرب می‌شوند. به روش آموزش معمول پاسخ نمی‌دهند، با اسباب‌بازی درست بازی نمی‌کنند، چرخیدن و تاب خوردن را خیلی دوست دارند، احساس درد کمتر یا بیشتر از حد دارند، از خطرات نمی‌ترسند و پرتحرک یا کم‌تحرک هستند. شدت اوتیسم از خفیف تا شدید متفاوت است. بعضی از این کودکان بسیار باهوش هستند و هر چند مشکلاتی در تطابق با مدرسه دارند، در مدرسه عملکرد خوبی از خود نشان می‌دهند. آنها ممکن است در بزرگسالی قادر به زندگی مستقل باشند. سایر کودکان اوتیستیک ممکن است استعداد فوق‌العاده‌ای در هنر، موسیقی یا موارد دیگر نشان دهند. علت اوتیسم ناشناخته است؛ اگرچه تئوری‌های جدید، وجود مشکلی در عملکرد یا ساختمان سیستم عصبی مرکزی را علت آن می‌دانند. از آنجایی که توارث از عوامل مهم در بروز این بیماری است، وجود یک خواهر یا برادر بیمار، احتمال ابتلای فرزند بعدی را افزایش می‌دهد.کودکان مبتلا به اوتیسم نیازمند ارزیابی جامع و برنامه‌های رفتاری و آموزشی ویژه هستند. بعضی از کودکان اوتیستیک ممکن است از درمان دارویی نیز بهره ببرند. روانپزشکان کودک و نوجوان برای تشخیص اوتیسم و کمک به خانواده‌ها در طراحی و اجرای برنامه درمانی مناسب آموزش می‌بینند. آنها می‌توانند به خانواده‌ها در انطباق با استرس ناشی از وجود کودک اوتیستیک کمک کنند. اگرچه اوتیسم درمان قطعی ندارد، درمان مناسب می‌تواند اثری مثبت بر تکامل کودک بگذارد و موجب کاهش کلی رفتارهای ایذایی و علائم بیماری شود. دلیل این بیماری به درستی مشخص نیست اما مسلم است که این کودکان نیاز به آموزش و کمک دارند. از جمله درمان‌هایی که برای آنها می‌توان در نظر گرفت، عبارتند از: دارودرمانی، رفتاردرمانی، گفتاردرمانی، کاردرمانی، آموزش تربیت شنیداری و آموزش یکپارچگی حسی. (ایران اوتیسم)

برداشت کودکان اوتيسم از جهان، با برداشت ما کاملاً متفاوت است. مؤثرترين روش برای شناخت کودک اين است که مدت زمان کوتاهی را در ابتدای ملاقاتمان با او بگذرانيم و عکس‌العمل او را در يک موقعيت ملاحظه کنيم. سعی کنيد وارد دنياي کودک شويد، نه اينکه او را وادار به انجام فعاليتی کنيد که شما می‌خواهيد. برای چند لحظه سعی کنيد بفهميد او از چه چيزی لذت می‌برد. آنچه او انجام می‌دهد، شما هم تکرار کنيد. برای بعضی از بچه‌ها استفاده همزمان از چند حس مشکل است، بنابراين اگر آنها در حال نگاه کردن به چيزی هستند، شايد نتوانند کلمه به کلمه به حرف‌های شما توجه داشته باشند. نقش خانواده در روند بهبود و یادگیری مهارت این کودکان بسیار پررنگ است و با استفاده از روش‌هایی ساده می‌توانند کار مشاور و درمانگر را تسهیل بخشند، از جمله این روش‌ها عبارتند از:

ماساژ دادن: ماساژ دادن قسمتی از بدن کودک که آن را تکان می‌دهد، می‌تواند روش مؤثری برای کمک به متمرکز شدن حواس او باشد. اين استراتژی ساده، اغلب خيلی تأثيرگذار است.

الگودهی: خيلی از کودکان در شروع کار با مشکل مواجه می‌شوند. به کودک اجازه دهيد شما را تماشا کند و چندين بار حرکات را انجام دهيد. بعضی اوقات انجام حرکت هم‌زمان با کودک مفيد است. برای مثال، کودکی که قادر نيست از روی صندلی بلند شود، اگر شما کنارش بنشينيد و بگوييد «حالا با هم بلند می‌شويم» و بعد با او بلند شويد، قادر خواهد بود اين کار را انجام دهد.

ريتم و موسيقی: برای بعضی از بچه‌ها، خواندن يک آواز با يک آهنگ مناسب يا شمردن براي شروع و ادامه دادن يک حرکت مفيد است. برای مثال اگر کودکان آهنگ مخصوصی را در زمان مناسبی می‌خوانند، شما با زدن ضربه با دستانتان روی ميز و گفتن ۱، ۲، ۳ به حرکتشان کمک کنيد.

تمرين فيزيکی: بعد از ورزش‌های قدرتی فيزيکی، بعضی از بچه‌ها قادرند برای مدتی اندام را به طور مؤثرتری هماهنگ کنند.

اوتیسم بیماری شایع قرن ما است که در کودکی تشخیص داده می‌شود. با تشخیص به‌موقع و انتخاب مناسب راهکارهای درمانی می‌توان به این کودکان در یادگیری مهارت‌های لازم برای زندگی یاری رساند.

مقالات مرتبط
Call Now Button