تاثیر نگاه کردن والدین بر نوزادان

0 59

رشد كودك محصول عوامل متعددي و تبادلات پيوسته و پويايي بين ساختار بيولوژيكي، ژنتيك و ويژگي هاي محيطي است و يكي از مهمترين عوامل مؤثر بر رشد رواني و اجتماعي، روابط والدين و كودكان مي باشد كه از اهميت بحراني در زندگي كودك در حال رشد برخوردار است. بطوري كه كيفيت اين روابط در سال هاي اوليه كودكي، اساس رشد شناختي، اجتماعي و هيجاني آينده را پايه گذاري مي كند  (مانتیما، 2006). در حقيقت مراقبت عاطفي مادر از نوزاد موقعيتي را فراهم مي كند كه جهان از طريق آن براي كودك به نمايش در مي آيد. تجارب اوليه در ذهن كودك به صورت چهارچوبي عمل مي كنند كه با آن نوزاد وقايع را مي تواند پيش بيني كند  (ریچتر، 2004).

نوزادان پس از 6 ماهگی به اشیاء خیره می شوند و از 9 ماهگی اغلب فعالانه و پیوسته به چیزی توجه می کنند. این بدان معناست که  مراقب و کودک می توانند بر روی یک  جسم هم چون اسباب بازی متمرکز شوند. در این سن نوزاد متوجه می شود که او و مراقبش در حال نگاه کردن به یک چیز هستند. به بیانی نوزاد در این سن می تواند به همراه مراقبش به اطراف نگاه کند و این به معنی آغار کسب تجارت مشترک نوزاد می باشد.

پژوهشگرانی که با کودکان خیال پرداز کارمی کنند اغلب متوجه این مساله شده اند که وجود چنین نگاه مشترک در گذشته کودک یا بسیار کم بوده و یا اصلا وجود نداشته است.  والدین اغلب نگاه طفل خود را هنگامی که به بالا و یک هواپیما یا پرنده اشاره می کند، تعقیب می کنند. این کار می تواند در نگاه کردن پیاپی نوزاد به دو چیز به اوکمک کند، همان چه که نوزاد به آن علاقه دارد و یا چیزی که والدین می خواهند تا نوزاد به آن نگاه کند.

اشاره کردن به یک جسم در نیمه  آخر اولین سال زندگی نوزاد رخ می دهد، دعوت به نگاه کردن مشترک به یک شیئ، سبب بهبود فرصت هایی خواهد شد که به نوزاد کمک می کند تا بفهمد مراقب نیز به همراه او در نگاه کردن و  توجه به آن شیء شرکت دارد و تنها نیست. این تعقیب و اشاره سبب می گردد تا اطفال و بزرگترها یکدیگر را تعقیب نمایند. این تعقیب  نوعی حس رقابت در این هنگام را سبب می گردد  که دو طرف به چیزی توجه کنند که مورد توجه طرف مقابل یا به اصطلاح رقیب نیز می باشد. بخش مهم این توجه مشترک این است که هر  دو به یک چیز توجه نشان می دهند. توجه کردن به یک چیز، شامل درگیر شدن تمامی اعضای بدن  می باشد. اتفاقاتی که در این لحظه رخ می دهد عبارتند از : بی حرکت ماندن، گشاد شدن مردمک های چشم، بهم ریختگی امواج مغزی ، وجود حالتی دگرگون در پوست، آرام شدن ضربات قلب و تنفس و کاهش جریان فشار خون.

نگاه کردن والدین بر نوزادان و حالات عاطفی چهره مادر و اثرات آن بر کودک:

آزمایشاتی انجام شد و نتایج آن نشان داد که حالت چهره مادرانی که خوشحال، غمگین ، شاد و یا ترسیده باشند بر نحوه رفتار کودکانشان تاثیر می گذارد. در این تحقیق پس از قرار دادن کودکان در شرایط خاص هم چون صخره یا  دره از مادران خواسته شد تا به هنگام نزدیک شدن کودک به صخره  حالت خاص آن لحظه یعنی ترس را به خود بگیرند. پس از آشکار شدن حالت احساسی مادر، فورا اثر آن بر روی نوزاد نیز بررسی شد. مشخص شد که نوزاد به رفتار مادر پاسخ می دهد. به عنوان مثال ، در یکی از مراحل این مطالعه، چهره خشم آلود مادر سبب  گردید تا هیچ یک از کودکان از دره عبور نکنند. البته چهره ترس آلود مادر نیز چنین پاسخی را در کودک تقویت می کند، اما بعضی از کودکان توجه چندانی به احساس مادر نمی کنند.

حالت شاداب و مهربان مادر  نیز سبب وجود اطمینان و عبور  نوزادان از دره  و چهره غمناک مادر باعث ایجاد سردرگمی در آنان می شود. در این آزمایش مشخص شد که دو حالت خشم وترش ، از جمله قوی ترین بازدارنده های کودکان می باشند.

نتایج آزمایش های مشابه نشان می دهد که واکنش های مختلف مادر نسبت به اسباب بازی ها نیز سبب ارایه پاسخ از سوی نوزاد ماهه می گردد. کودکان به توجه به رفتارهای مادر خود، اسباب بازی های کاملا جدید کاملا پاسخ می دهند.

نکات کلیدی و عملیاتی

نگاه کردن به نوزاد و نگاه کردن به اشیاء دیگر به همراه نوزاد در سال اول زندگی در رشد مهار دیداری، شناختی و هیجانی تاثر دارد. زمانی که والدین در مقابل نوزاد به اشیاء نگاه می کنند به مرور نوزاد یاد می گیرد و تقویت می شود که او نیز به آن اشیاء نگاه کند. این امر باعث تقویت حس بینایی کودک می شود. علاوه بر این حالات عاطفی مراقب یا والدین در حین نگاه به نوزاد نیز اورا از حس و هیجانی که والد دارد آگاه می کند. با نگاه کردن به کودک ضمن ایجاد حالت های هیجانی در چهره و در موقعیت های مناسب می توان از حس های هیجانی در چهره نیز کودک را مطلع کرد. بویژه حالت تبسم و توام با آرامش برای اشتراک گذاری و القای حس محبت و امنیت برای نوزادن اهمیت زیادی دارد.

مقالات مرتبط