روش های کاربردی برای درمان شب ادراری کودکان

در دوره­ ای از کودکی، یکی از مسائلی که باعث اذیت شدن والدین می­ شود، شب ادراری فرزندشان است. بسیاری از خانواده­ ها برای درمان  درمان شب ادراری کودکان به پزشک می­ روند. شب ادراری نه فقط برای خانواده بلکه برای خود کودک نیز آزار دهنده است.

اگر فرزند شما هم دچار شب ادراری است حتماً می ­دانید که این مشکل می­ تواند بسیاری از والدین را خسته و کلافه کند. البته این تنها والدین نیستند که از این مشکل رنج می ­برند؛ بلکه خود کودک هم ممکن است به عنوان تلخ ­ترین تجربه زندگی­ اش از آن یاد کند. این مشکل حتی از هیولای زیر تخت و پشت پرده اتاق خواب هم بیشتر کودک شما را آزاد می ­دهد. به طوری ­که او جرات نمی­ کند حتی یک شب در جای دیگری غیر از منزل بخوابد تا رازش آشکار نشود  البته یادتان باشد اگر فرزند شما یکی دوبار اتفاقی جایش را خیس کند، نباید به او برچسب ابتلا به شب ادراری را بزنید.

متخصصان معتقدند دست کم ۲ بار در هفته و به مدت ۳ هفته باید این اتفاق برای کودک بیفتد تا اینکه تشخیص شب ادراری برای او قطعی شود. باید به این نکته توجه کرد که همان­طور که زمان راه افتادن و حرف زدن کودکان متفاوت است، روند بالا رفتن ظرفیت مثانه و قدرت کنترلی آن نیز متفاوت خواهد بود .

در دوران شیرخوارگی، کودکان کنترلی بر دفع ادرار ندارند و به محض پر شدن مثانه، گیرنده­ های جدار مثانه تحریک می­ شود و عمل دفع صورت می­ گیرد. اما با بزرگ­تر شدن کودک و رسیدن به سن حدود ۱ تا ۲ سالگی، او متوجه پرشدن مثانه خود می ­شود و این توانایی را دارد که تخلیه آن را به تعویق بیندازد.

معمولاً کودکان ۲ ساله قادرند در طول روز ادرارشان را کنترل کنند اما توانایی کنترل شبانه آن را ندارند؛ در مقطع ۴ تا ۵ سالگی، مراکز عصبی مغز قادر است انقباضات مثانه را در خواب هم کنترل کند. اما بعضی مواقع کودکان در سنین بالاتر دچار شب ادراری می ­شوند.

دقت کنید که شب ادراری به دو دسته تقسیم می‌شود: اگر از ابتدای تولد هنوز کودک در شب ادرار می‌کند به این حالت شب ادراری اولیه می‌گویند. اگر کودک شب ادراری نداشته و بعداً دچار آن شده به آن شب ادراری ثانویه گویند. بیشتر دختران تا سن ۶ سالگی و بیشتر پسران تا سن ۷ سالگی از این حالت خارج می‌شوند. تا سن ۱۰ سالگی نزدیک به ۹۵٪ از کودکان بهبود می‌یابند.

مهم‌ترین دلیل برای درمان کاهش اضطراب و نگرانی کودک و هم‌چنین ناامیدی خانواده است. بسیاری از کودکانی که شب ادراری را تجربه می ­کنند احساس تنهایی می‌کنند چون گمان می‌کنند که فقط آنها هستند که این مشکل را دارند.

روش‌های کاربردی برای  درمان شب ادراری کودکان

  • اعضای خانواده که قبلا در دوران کودکی شب ادراری داشتند باید از خاطرات کودکی خود و احساسی که در آن زمان داشتند با کودک صحبت کنند، فهمیدن این مسئله که فرد دیگری هم در خانواده این مشکل را در کودکی تجربه کرده بوده و توانسته آن را حل کند برای کودک شما بسیار امیدبخش و کمک کننده است.
  • برنامه‌ای را تنظیم کنید که کودک در طول روز آب کافی بنوشد و بدنش کامل آب رسانی شود تا از غروب تا زمان رفتن به رختخواب احساس تشنگی کمی را تجربه کند و در این ساعات حداقل میزان آب را استفاده کند.
  • رعایت رژیم غذایی خاص: بهتر است کودک از مواد تحریک کننده مثل ادویه جات، فلفل، سرکه، نوشیدنی­ های گازدار و افزودنی­ های خوراکی کمتر استفاده کند. از خوردن نوشیدنی‌های دارای کافئین هم خودداری شود.
  • آموزش آداب توالت: در این زمینه پشتکار و حوصله والدین شرط اول است و باید با روش­ های شکل­ دهی رفتار همراه با تشویق و تقویت، (به مقاله آموزش توالت رفتن به کودکان مراجعه شود). این آموزش ­ها داده شود. تغییر محیط و فضای توالت برای کاهش استرس کودکانی که از رفتن به دستشویی امتناع می ­کند توصیه می­ شود. در این ارتباط استفاده از تکنیک­ های تشویقی ضروری است.
  • تشویق کودک برای اینکه قبل از خواب به دستشویی برود و مثانه خود را خالی کند عادت بسیار مناسبی است که می­ توانید در کودکتان ایجاد کنید. استفاده از جدول‌های تربیتی و اختصاص برچسب های اختصاصی برای این‌کار به شما کمک خواهد کرد.
  • یکی از روش‌های موثر تشویق کودکان به ورزش است. در اینجامنظور ورزشی است که به تحریک و تقویت هرچه بیشتر عضلات مثانه بپردازد. چند نوع ورزش پیشنهاد می شود:

الف : ورزش دراز و نشست (تعداد بستگی به توان جسمی کودک دارد).

ب : کودک می ایستد دست هایش را جلو می برد و ده بار می نشیند و بلند می شود (تکرار 4 بار در روز).

ج : کودک ورزش شنا سوئدی را انجام دهد (حداقل 4 بار در روز تکرار شود).

  • گاهی استرس های روانی، اجتماعی و عوامل اضطراب زا می تواند نقش مهمی در بروز شب ادراری کودک شما داشته باشد. باید تلاش کنید تا  این عوامل به حداقل ممکن کاهش دهید. برای این منظور ترس های کودکتان را شناسایی کنید و برای رفع آن ها با روانشناس کودک در تماس باشید. ایجاد آرامش برای کودک به منظور کاهش تنش و استرس یکی از گام های مثبت برای رفع مشکل کودک است. خواندن کتاب داستان‌های مرتبط با شب ادراری، صحبت کردم با کودکان، بازی ، تفریح و قرار دادن او در محیط های شاد از عوامل ایجاد آرامش در کودک است که می تواند روی کاهش و یا گاهی حتی قطع شب ادراری در کودک شما کاملا موثر باشد.
  • استفاده از تشک‌های زنگ‌دار هم می ­تواند کمک کننده باشد. به محض ایجاد رطوبت تشک صدا می‌دهد و بیدار می‌شود و میتواند به دستشویی برود. این تشک‌ها را می‌توانید از داروخانه تهیه کنید

نتیجه گیری: دقت کنید که هیچ وقت کودکتان را به خاطر شب ادراری تنبیه و توبیخ و تحقیر نکنید و از روش‌های سخت‌گیرانه برای اصلاح این مسئله استفاده نفرمایید. اگر پس از گذشت 3 هفته از اجرای تکنیک‌های بالا تغییری در شب ادراری کودک شما ایجاد نشد. حتما به پزشک اورولوژیست و روانشناس کودک مراجعه کنید.

مقالات مرتبط