اخبار و جشنواره ها

احترام به حس مالکیت کودک

در روند تربیت کودک همه ما انتظار داریم که کودکی مهربان و بشردوست تربیت کنیم. دوست داریم کودکمان محبت کردن را یاد بگیرد. به همین خاطر از همان کودکی تأکید بر بازی با همسالان و رفتار خوب و مهربانانه با دوستان کودکمان داریم اما در این جریان گاه اتفاقاتی می‌افتد که ما ناامید شده و مردد می‌شویم که آیا امکان دارد کودکی که اکنون در هیچ موردی با دوستانش شریک نمی‌شود، در سال‌های بعد بتواند دایره دوستی وسیع داشته و محبت کردن را یاد بگیرد؟! در این موارد ما حس مالکیت کودک را نادیده می‌گیریم.

بسیاری از والدین ملاحظه می‌کنند که کودکشان حدود ۹-۸ ماهگی، غذایی که در دستانش نگه داشته را به سمت والدین یا خواهر و برادرش می‌برد و آنها از این دست و دلبازی او خوشحال می‌شوند اما وقتی می‌بینند همان کودک پس از مدت اندکی، اگر کسی دست به اسباب بازی‌هایش بزند، ناگهان غوغا به پا می‌کند، شوکه می‌شوند.

والدین نگران، آنهایی که از کودکشان انتظار زودتر بزرگ شدن و یادگیری مهارت‌های اجتماعی پیش از موعد را دارند، از کودک می‌خواهند و اصرار دارند او وسایلش را با دیگری سهیم شود اما وقتی شما به یک بچه دوساله می‌گویید: «به دوستت هم اسباب بازی بده» انگار که به او گفته‌اید: «برای همیشه اسباب بازی‌ات را به او بده». کودکان دیدگاهی مثل شما ندارند و سهیم شدن برایشان معنای دیگری دارد. آنها می‌توانند نگاه، لبخند، توجه و تماشای کارتون را با دیگری سهیم شوند اما درباره وسایلی که نسبت به آن احساس مالکیت فردی دارند، خیر!

به عقیده متخصصان بچه‌های کمتر از یک سال حس مالکیت ندارند. به علاوه، حافظه محدودی دارند و درکشان از پایداری اشیاء محدود است. وقتی آنها چیزی را به شما برمی‌گردانند، تصور می‌کنند که آن شیء از بین رفته است.

اما کودک در سال دوم زندگی‌اش داستان دیگری دارد. بعد از نخستین سال زندگی کودکان از حق تقدم‌های ویژه آگاه می‌شوند. آنها فکر می‌کنند همین که از چیزی خوششان بیاید، پس آن شیء مال آنها است. عبارت «مال منه» جزء اولین لغاتی است که کودکان یاد می‌گیرند و نسبت به آن آگاهی پیدا می‌کنند. طبق اصول رشدی، همان طور که کودک حس مالکیت را می‌فهمد، بالاخره تقسیم کردن و سهیم شدن با دیگران را نیز درک خواهد کرد. تشخیص حس مالکیت کودک نشانه آگاهی است. نشانه خودپسندی نبوده و خبر تمایل کودک به درک جهان را می‌دهد.

حس مالکیت کودک

احترام به حس مالکیت کودک

هدایت کودک به اینکه وسایلش را با دیگران سهیم شود، چندین ماه طول می‌کشد. یادگیری برای سهیم شدن مثل دیگرمهارت‌های اجتماعی زمان می‌برد و نیازمند توجه مداوم است اما والدین می‌توانند با احترام به حس مالکیت کودک نحوه سهیم شدن با دیگری را به او آموزش دهند. در اینجا راهکارهایی وجود دارد که به کودکتان برای سهیم شدن با دیگری کمک می‌کند.

  • خیلی سریع شروع کنید؛ یعنی به محض اینکه گفت: «مال منه»، او قادر می‌شود میان آنچه مال او است و آنچه مال دیگری است، تفاوت قائل شود.
  • مقارن با درک مفهوم «مال من» کودک پی می‌برد که بعضی چیزها مال او نیست و البته از این بابت ناراحت می‌شود اما خاطرجمع است از اینکه بعضی چیزها مال او است. او یاد می‌گیرد که اشیاء را به دیگر افراد ربط دهد و کم‌کم تلفیقی از مفهوم «مال من»، «مال تو»، یا «مال او» در ذهنش پیدا می‌شود. در این مرحله هرچه به مالکیت او احترام بگذارید، احترام به مالکیت شما را یاد می‌گیرد. در این زمان زود است که کودکان را به حال خود بگذارید و باید همیشه دورادور مراقب آنها باشید.
  • مطمئن شوید که کودکتان فرصت‌های بازی زیاد با دوستانش دارد. بچه‌هایی که تماس محدودی با دیگر کودکان دارند، در یادگیری برای سهیم شدن مشکلات بیشتری دارند. ارتباط با سایر کودکان باعث می‌شود که او مهارت‌های بیشتری را به عرصه نمایش بگذارد.
  • وقتی او برای سهیم شدن جلو آمد و قدمی برداشت، حالا تمرین و تشویق کار اصلی را می‌کند. او را بسیار تشویق کرده و رفتار مهربانانه او را بستایید.
  • در طول زمان بازی مدام به کودکتان نگویید: «به دوستت هم اسباب بازی بده» یا «به دوستت هم خوراکی بده». بهتر است بگویید: «توپت رو حالا هل بده هیراد، آفرین! حالا نیکی توپ هیراد رو هل بده و برگردون». این کار به کودک کمک می‌کند تا نحوه بازی مشارکتی را یادگرفته و مذاکره را بیاموزد. او پس از چند جلسه بازی و تمرین این چنینی یاد می‌گیرد که وقتی اسباب بازی‌اش را به دیگری می‌دهد، او برمی‌گرداند.
  • در مواقع بازی با دوستان اول نظارتی بر اسباب بازی‌های او داشته و با او صحبت کنید. اسباب بازی‌هایی را که نوتر هستند و تازه خریدید را جمع کرده و داخل کمد بگذارید. اسباب بازی‌های قدیمی‌تر و آنهایی که از هر کدام چند تا دارید را در دسترسشان قرار دهید. بدین روش می‌توانید بازی آنها را کنترل کنید.
  • جلوی چشمان کودک وسایلتان را بایکدیگر به اشتراک گذاشته و از هم تشکر کنید یا وقتی که دوست کودکتان اسباب بازی خود را برای بازی به کودکتان داد، به شدت او را تشویق کنید. بگذارید کودک از طریق یادگیری مشاهده‌ای نیکوکاری و سهیم شدن را یادبگیرد.

والدین می‌بایست به حق مالکیت کودک احترام بگذارند. بی‌اجازه او وسایلش رابه دیگری نبخشند. وقتی کودک اجازه داشته باشد، آنچه را که به خود تعلق دارد،پیش خود نگه دارد یا مجبور نباشد همه چیز را با دیگران تقسیم کند یا هدیه دهد، ارزش مالکیت را به درستی درخواهد یافت و خواهد آموخت که چرا نمی‌تواند چیزی را که مال او نیست، بی‌اجازه بردارد.

در نهایت باید بگوییم که حس مالکیت کودک یک حس طبیعی در سال دوم زندگی‌ است. کودکان در این سن درمی‌یابند که بعضی اشیاء مال آنها است اما نمی‌توانند درک کنند که اگر اسباب بازی خود را به دیگری بدهند، باز هم اسباب‌بازی مال آنها است. بنابراین این حس مالکیت محل مناقشه بسیاری از کودکان با دوستانشان می‌شود. لذا والدین می‌بایست راهکارهای درست را به کار بندند تا در عین اینکه به حس مالکیت کودک احترام می‌گذارند، راه‌های سهیم شدن با دیگران را به آنها بیاموزند.

مقالات مرتبط
ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.