اخبار و جشنواره ها

خیالپردازی، لازمه خلاقیت

همه ما ساعت‌های بسیاری را زمانی که کوچک بودیم، در اتاق‌هایمان یا گوشه‌ای از خانه به تنهایی صرف خیالپردازی کرده‌ایم. به صفحه سفید دفتر مشقمان خیره می‌شدیم در حالی که هزارتویی از افکار، نقشه‌ها، الگوها و ارتباطات را در ذهنمان کشف می‌کردیم. احتمالاً از این ساعت‌های خیالپردازی چیزی به کسی نمی‌گفتیم و عملکرد خوبمان در مدرسه، باعث می‌شد دست از این کار نکشیم و پدر و مادرمان هم دلیلی برای اینکه به این کار ما شک کنند، نداشتند. گاهی هم این خیالپردازی‌ها باعث می‌شد کارهایمان را نیمه‌تمام رها کنیم اما جالب است که این فرآیند سرگشتگی ذهن در هنگام خیال‌پردازی جنبه‌ای از خلاقیت است!

خیالپردازی و خلاقیت

همه ما خیالپردازیم. بر اساس پژوهشی ما ۴۷% زمان بیداریمان را صرف خیال‌پردازی می‌کنیم. معانی در ذهنمان چیزهایی را تداعی می‌کنند، ارتباطاتی در ذهن شکل می‌گیرد و امکاناتمان را جستجو می‌کنیم. این پژوهش می‌گوید خیالپردازی و نیز تمایل به تنهایی از صفات افراد بسیار خلاق است. افراد خلاق می‌دانند که چیزهایی که بزرگ‌ترها می‌خواهند آنها از بین صفحه‌های کتاب‌های درسی یاد بگیرند، مانع میل ذاتی آنها به خیالپردازی و غوطه‌ور شدن در رؤیا می‌شود. «هر ذهن سرگشته‌ای گمراه نخواهد شد» و در حقیقت این سرگشتگی برای پرورش خلاقیت لازم است. همه مردم از خیال‌پردازی لذت می‌برند و برای خود فانتزی‌هایی می‌سازند. آنها از خیالپردازی برای برنامه‌ریزی و استراحت در حین کارهای یکنواخت و خسته‌کننده استفاده می‌کنند اما توجه داشته باشیم که این سرگشتگی ذهن با استرس یا نقص توجه فرق دارد. خیالپردازی نقشی مثبت و سازگارکننده با زندگی روزمره ما دارد. خیالپردازی توانایی تخیل ما را افزایش می‌دهد، قصه‌گویی ما را بهتر می‌کند و به ما یاد می‌دهد چطور ارضای نیازهایمان را به تأخیر بیندازیم.

حواسمان باشد که خیالپردازی اگر در زمانی نامناسب اتفاق بیفتد، به‌خصوص اگر در هنگام انجام کاری باشد که به توجه ما نیاز دارد یا در هنگام امتحان، برایمان هزینه‌ای گزاف خواهد داشت. اگر نتوانیم حواسمان را در مواقعی که به کنترل توجه نیاز داریم جمع کنیم، به ناامیدی می‌رسیم؛ یعنی توجهمان درست جمع نمی‌شود و کارمان نیمه‌تمام می‌ماند. در نتیجه ناکام می‌شویم و این ما را ناامید می‌کند.

بیایید به این موضوع فکر کنیم که اهداف مهم زندگی ما به آینده تکیه زده است و ببینیم خیالپردازی چگونه می‌تواند برایمان سودمند باشد. وقتی که صداهای درونی ما ـ که غالباً منفی است ـ برخلاف اهدافمان به گوش می‌رسند، خیال‌هایی که معنی مشخصی دارند می‌توانند اثر آن صداهای منفی را از بین ببرند. وقتی خیالپردازی می‌کنیم، افکارمان برای برنامه‌ریزی و رسیدن به اهداف پخته می‌شوند. می‌توانیم با همین خیالپردازی دیگران را درک کنیم و در خلال این تجربیات به تعاملاتی مثبت با دیگران برسیم. اینکه افراد بتوانند به خوبی همدیگر را درک کنند، به خیالپرداز بودن آنها بستگی دارد؛ اینکه چطور در ذهنشان خودشان را جای دیگری می‌گذارند و از نگاه او موضوعات را می‌بینند.

فقط در نظر داشته باشیم همان‌طور که گفته شد، خیالپردازی هم جنبه مثبت دارد و هم منفی. اگر این خیالپردازی‌ها نقصی در فعالیت‌های مدرسه یا آموزشی وارد کند یا اگر از کنترل فرد خارج شود، باید از افراد متخصص کمک خواست.

مقالات مرتبط
ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.