اخبار و جشنواره ها

شرایط مناسب برای یادگیری در کلاس

ایجاد محیط مناسب یادگیری برای دانش‌آموزان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. شرایط مناسب یادگیری در کلاس درس سبب می‌شود دانش‌آموزان بالاترین میزان آموزش را در کلاس درس داشته باشند. در ایجاد شرایط مناسب در یادگیری معلم نقش بسیار سازنده‌ای دارد.

یک معلم توانا و متخصص در اوقات ضروری صحبت می‌کند و با صحبت کردن زیاد، خود را در رده معلمان پرحرف قرار نمی‌دهد. یک معلم متخصص می‌داند که عیب‌جویی، موعظه و تکرار مکررات به معنای هدر دادن مطلق وقت است و نقش بسیار منفی در شرایط یادگیری در کلاس دارد.

معلم موفق می‌داند وقتی پای انضباط به میان می‌آید، رفتارهای آرام، بهتر از کلام، مؤثر واقع می‌شود. همه شاگردان کلاس باید برای رشد مهارت‌های کلامی آزادانه در یک بحث کنترل‌شده مشارکت داشته باشند. نقطه نظرهای خود را در میان بگذارند و برنامه‌هایی را که برای برخی از کلاس‌ها طراحی کرده‌اند، آزادانه ارائه دهند.

روش معلم متخصص و معتدل با روش معلمان سنتی و مستبد گذشته بسیار تفاوت دارد. معلم دیگر خود را صرفاً یک رئیس قدرتمند نمی‌داند؛ بلکه رهبر گروه قلمداد می‌کند و در کلام او به جای خشونت، محبت نهفته است. شاگردان چنین معلمی، نه به خاطر فشار و اجبار بلکه به علت نفوذ او، تشویق به همکاری می‌شوند.

چنین معلمی همه این فعالیت‌ها را به وسیله ایجاد اشتیاق به یادگیری در کلاس به وجود می‌آورد. به جای تحقیر و تنبیه به راهنمایی و کمک کردن می‌اندیشد. او در کلاس از کودک انتظار دارد که سهمی از مسؤولیت کل کلاس را به عهده گیرد و هیچ‌گاه با قبول مسؤولیت تام و تمام، کودکان را به اطاعت محض وانمی‌دارد. معلم با ارائه پیشنهاد به دانش‌آموزان کمک می‌کند که خود تصمیم بگیرند. وی بدون آنکه فشاری را به کودکان تحمیل کند، میل به یادگیری در کلاس را در آنها برمی‌انگیزد.

معلم، موقعیت بسیار حساسی در زندگی کودک دارد. نفوذ معلم در کودکان نفوذی مستمر است. پس از والدین، معلم تنها فردی است که علایق کودک را به سمت هدف‌های آموزش و پرورش هدایت می‌کند. معلم مسؤول ایجاد شرایطی است که در آن شرایط رفتارها و اکتسابات (یادگیری‌ها) و موقعیت‌های کودک، رشد مداوم خواهند داشت.

اگر معلمان به تغییر رفتار کودکان چه در محیط خانه و چه در مدرسه علاقمند هستند، باید سعی کنند رابطه‌ای بین علایق موجود کودک و هدف‌های یادگیری او بیابند. همچنین می‌توانند میان آنچه کودک قصد انجام آن را دارد و آنچه توانایی انجام آن را دارد، رابطه‌ای برقرار سازند. در حال حاضر در امر تربیت کودکان، بیش از هر چیزی از روش پاداش و ایجاد انگیزه از طریق پاداش استفاده می‌شود. مثلاً کودکان قبل یا بعد از ورود به مدرسه، یاد می‌گیرند که برای اخذ نمره خوب و با ارزشیابی‌های دیگر تلاش کنند. با مقایسه دو گروه کودکان کودکستانی و کودکان کلاس پنج یا شش دبستان به نتایج جالبی می‌رسیم. کودکستانی‌ها یا کلاس اولی‌ها بسیار پویا، علاقه‌مند به یادگیری و خلاق هستند، در حالی که پس از گذشت چندین سال، همین کودکان انگیزه‌ای جز گرفتن نمره ندارند و فعالیت‌ها و رفتارشان صرفاً تحت تأثیر انگیزه‌های بیرونی است. در حالی که در تربیت کودکان می‌بایست روش‌هایی به کار گرفته شود تا انگیزه‌های درونی جایگزین انگیزه‌های بیرونی شوند.

معلمان باید توجه داشته باشند که کودکان اکثراً به حرکات و نشانه‌های صورت معلم توجه دارند. آنها بهتر از بزرگسالان ناامنی و ضعف را در دیگران احساس می‌کنند. لبخندهای تصنعی معلم، مطمئناً نمی‌تواند در بلندمدت احساس ناخوشایند او را مخفی کند و کودکان را فریب دهد.

ایجاد محیطی شاد برای یادگیری در کلاس

با به کار گرفتن ده نکته زیر، معلمان می‌توانند محیط شادی را برای یادگیری در کلاس ایجاد کنند.

معلمین باید گرم، صمیمی و مهربان و در عین حال محکم و استوار باشند.

گفتار و اعمال معلم باید توأم با صداقت و اعتماد به نفس باشد. البته شوخ‌طبعی نمکِ آموزش است.

معلمان باید قبل از کلاس، طرح درسِ منظمی را آماده کنند.

معلمان باید به همه شاگردان به یک چشم بنگرند و برای آنها احترام مساوی قائل باشند. بدون تبعیض به صحبت‌هایشان گوش فرادهند و نظراتشان را با توجه به احساساتشان بپذیرند.

برای تقویت اتکاء به نفس دانش‌آموزان خود، همیشه معلم باید یک مشوق باشد و بین رفتار دانش‌آموز و خود دانش‌آموز تفاوت قائل شود. ممکن است معلم جلوی رفتار یک دانش‌آموز را بگیرد اما خود او را طرد نکند و هیچ‌گاه کودک را به عنوان یک انسان، از حق احترام محروم نکند.

معلمان باید تا حد امکان منصف باشند و با عدالت رفتار کنند. آنها نباید توجه خود را فقط به کودکان دوست‌داشتنی معطوف کنند و کودکان تنبل و بازیگوش را از توجه خود محروم سازند.

معلمان باید شاگردان را به بحث گروهی و مشارکت در تصمیم‌گیری تشویق و حد و مرزی برای رفتارهای مورد انتظار خود مشخص سازند و این حد و مرز را با تدریس سودمند و محرک حفظ کنند.

معلمان نباید روی اشتباه‌های دانش‌آزموان انگشت گذارند. آنها باید بر نکات مثبت تکیه داشته باشند و تلاش‌های اصیل و خالصانه را مورد شناسایی قرار دهند.

معلم‌ها بایستی در برنامه‌های هفتگی کلاس تناوب و تنوع ایجاد کنند و همه دانش‌آموزان را در مسائل و مسؤولیت‌های کلاس شریک سازند.

امتیاز دهید
مقالات مرتبط
ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.